Het centrum van Arnhem ziet zwart van de mensen. Allemaal op hun paasbest gekleed. Ze kijken vrolijk in de camera, zwaaien met hun hoeden. Duizenden Nederlanders zijn begin september 1919 naar Arnhem gekomen om er het Vaderlandsch Historisch Volksfeest mee te maken. Drie dagen lang zal er in de stad en op het terrein van het Openluchtmuseum een keur van historische taferelen, plattelandsfolklore en oude gebruiken worden vertoond. Het is een feest van de volkscultuur. De beelden laten ons Urker vissers, Twentse spinsters en Limburgse drakenstekers zien. De folkloristische canon van 1919 glijdt aan onze ogen voorbij.

Bedenker van dit zogenaamde ‘vredesfeest’is de Amsterdamse volkskundige D.J. van der Ven. Hij vatte in 1918, het jaar waarin de Eerste Wereldoorlog eindigde, het plan op om Nederlanders uit diverse regio’s te laten samenkomen om, gehuld in traditionele streekdracht, te getuigen van een nationale eenheid in verscheidenheid. Van der Ven had al voorspeld dat er na de oorlog ‘een breed en verdiept nationaal gevoel zou ontstaan, waarbij tevens belangstelling zou komen voor zulk een groots gedenkteeken als het Nederlandsch Openluchtmuseum ongetwijfeld zou worden.’

De Haagsche Post was jubelend over het op komst zijnde feest… ‘maar het is prachtig als wij zulke kerels hebben die Nederland eens aan zijn vaderlandsche schouders schudden en het zijn rijkdom aan folkloristische pracht van kleuren en zeden onder den neus wrijven… Heel het platteland in gala! Al wat oud-Nederland aan gilden, aan volksvermaken, aan handboogschutters en klootschieters, aan dorpsglorie, in één woord, aan ras-Nederlandsch mooi kledij en uitdossing, bezit, komt 3 september naar Arnhem gestroomd, ongeveer 3000 man, uit alle provincies.’

Het hoogtepunt was wel de grote folkloristische optocht van het museumterrein door de stad naar het terrein van de voetbalvereniging Vitesse. Aan deze tocht deden afvaardigingen van alle provincies mee. Het werd een soort ‘grande finale’ van het feest. De deelnemers waren allen gekleed in de eigen klederdracht en de bijna drie kilometer lange stoet werd enthousiast gevolgd door duizenden toeschouwers. Zelfs in de voortuintjes van de Arnhemse huizen waren tribunes gebouwd. ‘Zo leerden wij hier in Arnhem ons oude Hollandse volk weer kennen, dat wij zelf bijna vergeten waren en alleen gebruikten om zoals op Marken een tentoonstelling voor buitenlanders te maken’, constateerde de Telegraaf.

Filmreportage van de historische optocht en het optreden van enige folkloristische groepen in het Openluchtmuseum op de Waterberg te Arnhem. Optocht op het Willemsplein en de verschillende uitvoeringen in het openluchtmuseum vonden plaats in het kader van 'Het Vaderlandsch Historisch Volksfeest' dat op 3 tot en met 5 september 1919 werd gehouden, mede ter promotie van de ingebruikneming van het Openluchttheater en Openluchtmuseum, welke in de winter van 1918 op 1919 werden gebouwd.

BESCHRIJVING: 00.00 De met vlaggen en guirlandes versierde markt en de op identieke wijze versierde Jansstraat 00.14 Straatlantaarn op het Land van de Markt 00.20 Feestelijke uitgedoste voetgangers in de Jansstraat 00.26 Het talrijke publiek in de Steenstraat te voet op weg naar de optocht 00.30 Een grote menigte verzamelt zich bij de ingang van de Jansstraat 00.37 In de Ketelstraat kun je over de hoofde lopen evenals op de Jansbinnensingel 01.07 Een Enkhuizer botter nadert de Rijnkade 01.21 De Enkhuizen 27 treft de voorbereidingen om af te meren 01.26 Wuivende toeschouwers op een klein balkonnetje als de botter afmeert langs de kade ponton en de opvarenden, de Urker visserskapel, de kade betreden en zich opstellen 02.03 De vissersfanfare opent de optocht met direkt daarachter Marker vrouwen en meisjes. Duizenden belangstellenden aan weerszijden van het Willemsplein 02.07 Dan volgt een lange en bonte verzameling van verklede groepen, paljassen, een pierrot en versierde wagen, die gebeurtenissen uitbeelden 03.59 De vissersfanfare klimt in de bus bij Musis Sacrum andeen klimmen in de laadbak van legervrachtwagen 04.25 De Marker dames worden vervoerd in een open limousine 04.28 Aankomst van de passagiers bij het Openluchtmuseum 04.39 Een filmoperateur op zijn hoge werkplateau 04.46 De belangstellenden schuifelen naar de ingang van het gebouwtje van Marken 04.50 Een Marker schone poseert professioneel voor de camera 04.59 Drie dames in Friese klederdracht voor het cafe-restaurant van O.J. Scherphoes 05.20 Opnamen van de vele bezoekers in het donkere interieur van het restaurant 05.44 Een groep Drentsche vrouwen met spinnenwielen en haspels 05.52 Close-up van een deelnemer in de 19de eeuwse kledij 05.58 De groep uit Friesland voor de ingang van het losse hoes 06.26 2 Ministers en de burgemeester kijken toe bij de Drentsche vrouwen, die de spinnewielen en haspels bedienen. De uitleg geschiedt door een dame 07.00 Boerenwagen met Friese vrouwen, die vrolijk met hun doekjes zwaaien, komt voorrijden 07.19 Een der wagens komt tot stilstand en galant helpen de heren de dames uit het voertuig 07.26 De groep uit Friesland voert een kringdans uit 07.33 Op de Waterberg. Openlucht theater, hog opgetrokken volbezette tribune 07.57 Marker bruiloft 08.14 Een Marker familie, man, vrouw en kind, groet het publiek 08.17 Marker meisjes nemen aan een aparte tafel plaats 08.26 De man leidt het kind rond over het grasveld 08.47 De gasten aan de bruiloftstafel krijgen schalen gepresenteerd waaruit zij de advocaat lepelen 09.01 De tafels zijn ontruimd, de gasten staan op en beginnen te hossen waarop de volgepakte tribune applaudiseert en juicht 09.15 De Zaanse groep heren in kuitbroek, driekante steek en lange Goudse pijp, de dames in dracht maakt in paren haar entree 09.36 Onder het toeziend oog van het publiek op de tribune 09.40 De groep heeft in een lange rij naast elkaar in een kring plaatsgenomen 09.46 Een paar opent met een menuet uit Oud-Zaansche bruiloftfeesteb 10.20 Een klaterend applaus van de tribune bedankt het paar 10.23 De groep staat op en dromt samen 10.38 De groep verlaat het grasveld 10.46 Grote weide. De Draakstekers uit Beesel. Het gevecht van St. Joris met den draak 10.58 St. Joris, met Romeinse helm op het hoofd, bestijgt zijn paard 11.02 De vuurspuwende - in feite rookwolkenuitbrakende - draak nadert de knielende prinses 11.06 De lansknechten komen aanmarcheren en geleiden de buiten gevecht gestelde draak naar een tafeltje, de drakensteen 11.14 St. Joris ziet toe hoe de draak plaats neemt in het op zijn kant gelegde tafeltje 11.31 Een ruiter draaft op de draak toe en werpt zijn lans, die de draak treft 11.37 Einde