In 1924 speelde Oranje voor het eerst tegen een Afrikaans team Filmbeelden van Nederland tegen Zuid-Afrika

- Zoom
De Nederlandse spelers, die tegen Zuid-Afrika speelden
Het Nederlands elftal zit op dit moment in Zuid-Afrika. In 1924 waren Zuid-Afrikaanse voetballers in Nederland voor drie wedstrijden tegen vertegenwoordigende elftallen, waaronder Oranje. Kijk hier naar de originele filmbeelden van de wedstrijd, die vertraging opliep door een falende trein.
Op de Olympische Spelen van 1924 in Parijs had het Nederlands Elftal redelijk gepresteerd. Op 2 november kregen de supporters voor de eerste keer de kans om Oranje weer in eigen huis te zien spelen – in Amsterdam tegen Zuid-Afrika. Nog nooit had Nederland tegen een Afrikaans landenteam gespeeld.
De Zuid-Afrikaners bezochten ons land voor drie wedstrijden, waaronder tegen het nationale team. Toch was de belangstelling voor deze interland matig, mede vanwege het verwachte slechte weer.
Bij de Nederlandsche Voetbalbond N.V.B. – de Koninklijke K werd pas in 1929 toegevoegd – keek men toch hoopvol vooruit, omdat deze interland de eerste stap was op weg naar de eigen Olympische Spelen, die vier jaar later in Amsterdam zouden worden gehouden. Hoe mooi zou het zijn als Oranje in eigen huis Olympisch voetbalkampioen zou worden? Als de kranten nou ook nog eens zo aardig waren om wat meer reclame te maken, want dan zou het stadion vanzelf vollopen.
Zoals de bond schreef: ‘Er bestaat in Nederland nog zooiets als een pers, en als men nu eenige tact in die richting aan den dag legt, dan is er geen reden om niet te verwachten, dat de pers gaarne met den N.V.B. samenwerkt om voor den wedstrijd tegen Zuid-Afrika, die belangstelling op te wekken, die een strijd van ons nationale team tegen deze voortreffelijke tegenstanders zeker verdient. Maar in dit opzicht zou men toch vreezen dat de heeren het nooit leeren…’
Die opmerking viel helemaal verkeerd bij de Nederlandse sportjournalisten, die al een tijd klaagden over de slechte informatievoorziening van de bond. Het laatste nieuws over het nationale elftal stond bijvoorbeeld altijd als eerste in het bondsorgaan voordat de dagbladen werden ingelicht. En zo konden er dagen overheen gaan voordat het laatste voetbalnieuws bekend kon worden gemaakt in de kolommen van de grote nationale kranten.
Dagblad Het Vaderland had er definitief genoeg van op 27 oktober 1924: ‘Het bestuur van den N.V.B. schijnt niet te kunnen begrijpen, dat men met de publicatie van een Nederlandsch elftal geen drie dagen mag wachten, maar dat de belangstellende en belanghebbende voetballers recht hebben op ogenblikkelijke mededeeling.’
Dat die bond dan ook nog eens de pers ervan beschuldigde geen reclame te willen maken voor de komende interland viel daarom helemaal verkeerd. Uiteindelijk was het stadion redelijk gevuld, mede gezien het dreigende weer.
De wedstrijd begon overigens te laat, maar dat kwam omdat de trein met het Zuid-Afrikaanse team een vertraging had van zeventig minuten. De ploeg reisde vanuit Tilburg, waar het een dag eerder had gespeeld. ‘Men diende rustig af te wachten’, schreef de verslaggever van Het Vaderland, 'wanneer de strijd een aanvang zou kunnen nemen. Gelukkig verschenen de tegenstanders van ons nationale elftal slechts een tiental minuten na tweeën, zoodat bepaald werd, dat men te half drie zou beginnen.’
Onder een straffe wind, zoals goed is te zien op de filmbeelden, won Nederland met 2-1. Maar dat kwam, zo zei de manager van Zuid-Afrika naderhand, omdat het veld veel zachter was dan ze thuis waren gewend. “Kom naar Zuid-Afrika, waar gij welkome gasten zult zijn en laten wij op onzen harden grond den strijd nog eens aanbinden.”
Op die uitnodiging werd pas op 4 juni 1997 ingegaan, toen Oranje voor de eerste keer naar Zuid-Afrika reisde voor een vriendschappelijke interland. De enige speler van het huidige WK-elftal die dat meemaakte, was Giovanni van Bronckhorst.
(Jurryt van de Vooren)