Andere Tijden over het weigeren van sacramenten Geen hosties voor homo's?

- Zoom
- Herman van Esch bij het graf van zijn vader
Het is niet ongebruikelijk dat de kerk sacramenten weigert aan ‘zondaars’. Tot ver in de jaren ’60 mochten homoseksuelen, zelfmoordenaars en ongedoopte kinderen niet worden begraven in gewijde grond. Andere Tijden maakte hierover een uitzending.
Op de begraafplaats Groenendaal in Den Bosch lag een speciaal veldje 'achter de heg'. Daar werd iedereen begraven die de laatste sacramenten, waardoor de overgang van het aardse naar het eeuwige volgens de katholieke kerk wordt vergemakkelijkt, niet hadden ontvangen. Het ging om mensen die zelfmoord hadden gepleegd, overspeligen, homoseksuelen, leden van de Vrijmetselaars, de NSB, de SDAP of de Communistische Partij. Ook het niet nakomen van de vijf kerkelijke geboden, zoals het niet bijwonen van de heilige communie rond Pasen (de Paasplicht) was een reden voor een plaats in ongewijde grond.
In 1983 werd het Kerkelijk Wetboek aangepast en sindsdien moet iemand luidruchtig, publiekelijk en zonder berouw te tonen zondig zijn, wil er nog sprake zijn van een graf in ongewijde aarde. Zelfmoordenaars bijvoorbeeld worden door de katholieke kerk nu als ontoerekeningsvatbaar beschouwd. Zo iemand gaat niet opzettelijk in tegen de regels van de kerk maar is erg in de war en zo tot zijn daad gekomen. In de praktijk trad al voor 1983, vanaf halverwege de jaren zestig, een versoepeling van de regels op. Natuurlijk waren er enkele zeer scrupuleuze pastoors aan wie deze versoepeling volledig voorbij ging.
Een aparte categorie vormde de ongedoopte kinderen. Baby’s die levenloos ter wereld kwamen, konden niet gedoopt worden en waren zodoende nog steeds belast met de erfzonde. Voor nabestaanden vaak een traumatische ervaring. Het dochtertje van het echtpaar Jan en Clara de Vaan werd in 1967 dood geboren. "Ons kind is gewoon op de vuilnisbelt gegooid, alsof het niks waard was." Het echtpaar De Vaan is woedend: "Zo ga je nog niet met een hond om. Als je die laat inslapen kun je er nog afscheid van nemen. Dat hebben wij nooit gekund."
Ook Thea Faber-Verharen maakt zich boos over het feit dat haar vader in ongewijde grond begraven ligt. Hij was lid van de socialistische vakbond NVV. Toen hij overleed, werd er geen kerkdienst gehouden en kreeg hij een graf 'achter de heg'. Bij de vader van Herman van Esch - die katholiek was gedoopt maar nooit naar de kerk ging - bood de kerk de familie aan een begrafenis in ongewijde grond 'af te kopen' met 800 gulden. Aangezien de familie dat bedrag niet kon opbrengen, is de vader van Herman alsnog in ongewijde grond begraven.
Het Twentse Reutum kent sinds 2 juli 2000 een monument voor alle overleden ongedoopte kinderen. En de afgelopen jaren zijn er op veel meer plaatsen in Nederland dergelijke monumenten gekomen. Kardinaal Simonis omschreef het monument in Reutum als "een gedenkteken van leed en pijn, van collectieve onmacht als gevolg van bekrompen menselijke inzichten". Ook deed Simonis destijds naar aanleiding van de uitzending van Andere Tijden de toezegging dat een ieder die wenst dat het ongewijde graf van dierbaren alsnog gewijd wordt, een persoonlijk verzoek kan richten aan de betreffende bisschop. Dit geldt zowel voor ongedoopte kinderen als de 'zondaren'op het veldje achter de heg.
Extra afbeeldingen
- Zoom
- o.a. man vrouw
- Jan en Clara de Vaan bij het graf van hun kind
- Zoom
- o.a. doodzonde
- Prent in de catechismus
- Zoom
- o.a. vrouw
- Thea Faber-Verharen bij het graf van haar vader
- Zoom
- 3V12 Shine 2002 - Kerkgangers in de rij voor de heilige hostie
- Kerkgangers in de rij voor de heilige hostie.
- Zoom
- Sint-Jan kathedraal Den Bosch (Bron Wikipedia)
Sint-Jan kathedraal in Den Bosch (Bron Wikipedia, Multichill)