Donderdag in Andere Tijden Voor het trouwen de kerk uit: het celibaat

- Zoom
- Reve in de Vondelkerk Amsterdam 1969
Het celibaat in de katholieke kerk ligt onder vuur door alle recente schandalen. Het doet denken aan vroeger, want progressieve aanhangers van de Nederlandse kerk stelden dit veertig jaar geleden al ter discussie. Rome moest er niets van weten en benoemde daarop twee conservatieve bisschoppen. Andere Tijden kijkt donderdag terug op deze strijd om te mogen trouwen.
De discussie over het celibaat kwam in Nederland halverwege de jaren 60 op gang. De tijdgeest ging namelijk niet aan de Nederlandse katholieken voorbij. Het aantal priesterwijdingen daalde en de stroom van uittredende paters en nonnen werd onrustbarend groot.
Ondertussen moderniseerde de kerk in hoog tempo: Latijnse gezangen raakten uit de mode, iedereen mocht meehelpen tijdens de kerkdiensten en de zogenaamde beatmis deed zijn intrede. En er werd vooral veel en openlijk gediscussieerd, ook over het celibaat.
In 1968 kondigde de Amsterdamse studentenpastor Jos Vrijburg aan dat hij wilde trouwen, maar tegelijkertijd priester wilde blijven. Dat laatste keurden de Nederlandse bisschoppen niet goed. In hetzelfde jaar kwam een groep priesters bijeen in Hotel Americain. Ook zij spraken zich openlijk uit voor de mogelijkheid om in het huwelijk te treden. Deze groep, die zich Septuagint noemde, trok aandacht uit binnen- en buitenland.
Twee jaar later boog het Pastoraal Concilie in Noordwijkerhout zich over hetzelfde thema. Voorstellen om het celibaat af te schaffen kregen daar een ruime meerderheid. Kardinaal Alfrink ging schoorvoetend naar Rome om te praten over de Nederlandse voorstellen, maar kreeg daar geen voet aan de grond.
Integendeel, Rome bracht de vernieuwing met harde hand tot stilstand. Eerst benoemde de paus de jonge en conservatieve kapelaan Simonis tot bisschop van Rotterdam, twee jaar later werd Gijssen bisschop in Limburg.
In Andere Tijden komen enkele betrokken van toen aan het woord: Huub Oosterhuis en Jan Ruijter als oprichters van Septuagint, en de emeritus bisschoppen Ernst, Bluyssen en Simonis.
Andere Tijden, 1 april, 21.25 uur
Extra afbeeldingen
- Zoom
- Reve in de Vondelkerk Amsterdam 1969
- Reve in de Vondelkerk Amsterdam 1969