Gemaakt door Kees Stip - de regisseur van Polygoon De Vlag: speelfilm over de oorlog uit 1955

- Zoom
- De Vlag - Kees Stips (1955)
Speelfilm naar een scenario en inder regie van Kees Stip over het uitsteken van de vlag op 4 mei 's avonds rond acht uur in verband met dodenherdenking. Flasbacks van de verteller, die, ondergedoken op dat adres, in september 1944 - Dolle Dinsdag - met de bewoners ook de vlag uitsteekt, waardoor hij en de bewoners gearresteerd werden. Alleen hij overleefde de oorlog door tijdens het transport naar Duitsland uit de trein te springen.
Na beelden van de 'hongertochten' komen dan eindelijk de voedseldroppings de bevrijding met 'verwoestingen' in tal van steden, zuiveringen, de oplaaiende verkiezingsstrijd met 'Indie' als belangrijkste item, beelden van het onafhankelijk Indonesie, het gespleten Duitsland, vertolkt door 2 kleine tafelvlaggetjes, de nederlandse zuilen in de politiek, maatschappij en omroep. Beelden van de watersnoodramp, waar een bemodderde vlag te voorschijn komt. Dan de bevrijdende ontknoping van het filmverhaal en het in top hijsen van de Nederlandse vlag.
Beschrijving:
00.00 Titel : De Vlag 00.06 Volgen namen van filmmakers 00.21 Beeld : Halfstok voorgehesen vlag aan uit raam op de bovenverdieping uitgestoken vlaggestok. Het is de 4de mei, enige minuten voor 8 uur 's avonds 00.25 Verlaten straat met herenhuizen waarvoor hoge ligusterhagen en trambaan midden op de rijweg. Hoofdpersoon gespeeld door Luc Lutz, loopt langzaam over trottoir zoekend naar juiste adres waar hij het tuinhek binnengaat 00.43 Belt aan bij voordeur van het huis waar hij was ondergedoken en wacht. Bewoonster doet open, nodigt hem binnen en neemt hem mee door de vestibule de trap op naar de overloop waar zij slaapkamerdeur voor hem opent 01.20 Hij betreedt de kamer, dame trekt zich terug. Hij ziet rond waar hij een jaar tot september 1944 zat ondergedoken 01.36 Foto van prinselijk gezin aan de wand en portret van koningin Wilhelmina 01.43 Close-up ernstig rondkijkende gelaat van Lutz 01.46 Fadende overgang van gouache in beeld van ingelijst volkslied, van open boekenkastje waarop rijtje boeken in beeld van radiotoestel met bovenop een geimproviseerde ruitvormige antenne. Hij beluistert met zijn oor dicht op de luidspreker het V-teken en de begintune van Radio Oranje dwars door het kabbelsignaal van de Duitse stoorzenders 02.07 Deur gaat open en andere bewoners, een echtpaar met dochter (de vrouw Mary Dresselhuys, het meisje Femke Boersma) met een joodse onderduiker komen binnen en zetten zich bij het toestel 02.24 6e couplet van het ingelijste Wilhelmus, heer des huizes, jongeman, Lutz, moeder en dochter die luisteren naar de stem van den Doolaard, die bericht van geallieerde opmars naar centrum van Nederland leest. Allen staan op, meisje haalt vlag uit kastlade en houdt samen met haar moeder dundoek op 02.54 Stempel van Der Reichskommissar fur die besetzte Niederlanden en een transportstempel 02.58 SS-transport en -kampofficieren op het perron van Westerbork waar trein wegrijdt op weg naar Auschwitz 03.10 Voorbijglijdende grasstrook naast de rails. Opeens stopt het ingezoomde beeld en wordt zwart om aan te duiden dat verteller op dat punt uit de trein gesprongen is 03.14 Grote boerderij waar verteller onderdak vond tot de bevrijding op 5 mei 1945 03.18 Stedelingen lopen over het erf naar de boerderij 03.24 Twee vrouwen te voet met kinderwagen op hongertocht 03.28 Jonge boerin bergt met moeite stapel in ruil ontvangen linnengoed in reeds overvolle linnenkast 03.37 Oudere vrouw in de stad opent lege linnenkast waar alleen nog nederlandse vlag op een plank ligt die zij peinzend bekijkt, weer teruglegt en kast sluit 03.49 Boeing B-17 Flying Fortresses vliegen over 03.53 Hartstochtelijk toegejuicht door moeders en kinderen 03.54 Uit geopende bomdeuren van een B-17 valt een wolk van levensmiddelen die naar de aarde daalt 03.59 Toren van Westerkerk te Amsterdam met vlag in de kroonspits. Aan de voet van de kerk rijden onder jeugd bedolven Canadese trucks langs dichte hagen juichende toeschouwers 04.14 Torentje van paleis op de Dam en feestelijk versierde Vrijheidsmast 04.16 Draaiorgel in de Jordaan, omstuwd door bewoners. Orgelman onvermoeibaar draaiend en overnemend 04.22 Ruines in de gesloopte Jodenbuurt 04.30 Weggevaagde Eusebiusbinnensingel met de verwoeste St. Walburgiskerk 04.33 Gerafelde en doorschoten Nederlandse vlag op ruines 04.41 Uitgehongerde en hongeroedeem lijdende kinderen in de Jordaan, hologige en apathisch kijkende peuter bij schoolbord waarop met krijtletters : Dit bezorgde de heilstaat het Nederlandse kind 04.52 Rontgeloog zittend voor doorlichtingsscherm laat jongeman achter het scherm plaats nemen waarbij de hartslag het Londense V-teken weergeeft. Tweede jongeman wordt onderzocht, waarna een oudere man achter het scherm gaat staan. V-teken maakt plaats voor geluid van marcherende Duitse soldatenlaarzen en op het scherm verschijnt schokkende en draaiende swastika 05.16 Arts trekt man achter het scherm weg en twee met stenguns gewapende mannen, die uit het kleedhokje komen, voeren de man weg 05.24 Verkiezingsborden op brug in Amsterdam, affiches met verkiezingsleuzen van de verschillende politieke partijen 05.35 Ir. Soekarno, eerste president van de Republik Indonesia Serikat roept in Jakarta vanaf paleisbordes in tuin verzamelde menigte Merdeka toe. Nederlandse vlag daalt, gadegeslagen door Indonesiers, aan vlaggemast op het paleisdak. Indonesische vlag gaat omhoog uitbundig bejubeld door de menigte 05.56 Uitgebreide rijsttafel 06.05 Nederlands vlaggetje bij vlaggetjes van de westelijke bondgenoten tegenover rij vlaggetjes van Oosteuropese naties. Daartussenin twee Duitse vlaggetjes aan een mast, het ene naar het westen, het andere naar het oosten wapperend 06.22 Nederlandse vlag wordt gehesen aan vlaggemast van de te restaureren St. Laurenskerk. 3 heimachines naast elkaar op het Weena te Rotterdam, fundamenten van een op te trekken gebouw en de Lijnbaan met wandelend publiek 06.42 Vier witte zuilen die plaats maken voor 4 zuiltjes waarop 4-tal hoofddeksels : pet (arbeiders), priesterhoed (katholieke volksdeel), hoge hoed (politici en kapitalisten) en gleufhoed (middenstand) 06.53 Zingende (We leven vrij, we leven blij) jongens in schoolbanken ingedeeld in groepen van vier die in vorige rubriek genoemde hoofddeksels en daarbij passende kleding dragen. In de hoek staat jongen in kozakkendracht als symbool van Sovjet-dreiging 07.09 Drie groepjes kaartende mannen met dezelfde variatie in hoofddeksels. De politici spelen domino 07.28 Raam in vier rechthoeken verdeeld, achter elk een luisteraar van een omroep tw. KRO, AVRO, NCRV en VARA. Klein vlaggetje van VPRO komt er bij, nederlandse vlag zakt over het tafereel als radiostem zenders en waterhoogten aankondigt. Peilschaal in hoog gestegen water dat boerenhoeve omspoelt 08.03 Door water omgringd dorp op Schouwen-Duiveland, evacuatie op spoorweglorrie van vrouwen en kinderen, vrijwilligers vullen zandzakken en werpen dam op. Afzinken caisson en opladen modder op een vrachtwagen in een Zeeuwse straat, vrouwen die een woonhuis van modder reinigen waarbij opgevouwen, geheel bemodderde vlag uit kastje gehaald wordt 08.42 Bewoners en beide onderduikers van hiervoor, bevestigen vlag aan vlaggestok, het raam gaat open 08.58 Vlaggestok komt naar buiten hetgeen door twee SS'ers op straat, die omhoog kijken, gezien wordt; zij lopen op het huis toe 09.05 Bewoners willen vlag aan de stok hijsen maar horen gebons op de voordeur, in angst verstarde gezichten, hand die de rand van het kastje omknelt, gezicht van Lutz, starend naar de deur waarachter het geluid van soldatenlaarzen die de trap opkomen 09.25 Deur gaat langzaam open en de bewoonster komt binnen met dienblad waarop kopje thee. Bezoeker volgt haar met ongelovige blik, zijn hand op het kastje ontspant zich als zij de thee op tafel zet en opluchting komt op zijn gezicht. Dame gaat naar het raam en trekt aan vlaggetouw 09.49 Vlag wordt in top gehesen en wappert in de wind 09.53 Verlaten straat even na 8 uur. Bewoners komen naar buiten en hijsen de halfstok-vlaggen in top 10.03 Tekst : Einde. Polygoon Profilti Productie 10.07 EINDE
Extra afbeeldingen
- Zoom
- De Vlag - Kees Stips (1955)