Main Content

Filmbeelden uit Wolphaartsdijk De Zeeuwse schaatskampioenschappen van 1929

  • 8 november 2010
De open Zeeuwse schaatskampioenschappen van 1929
Zoom
De open Zeeuwse schaatskampioenschappen van 1929

Op 9 februari 1929 waren in het Zeeuwse Wolphaartsdijk de open Zeeuwse schaatskampioenschappen. We hebben de filmbeelden teruggevonden van dit evenement, dat werd gewonnen door Siem Heiden.

De winter van 1929 was lang, koud en gemeen. Een koudegolf zoals in februari dat jaar had zich volgens Jan Buisman, auteur van Duizend jaar weer, wind en water in de Lage Landen, sinds 1838 niet meer voorgedaan:

‘Een koude lucht van Nova Zembla bereikte ons land in een snel tempo over een grotendeels gesloten sneeuwdek in Noord- en Oost-Europa. Het ijs was hard als staal. De firma Nooitgedagt in IJlst verkocht in enkele weken 50.000 paar schaatsen. De Elfstedentocht werd gehouden op 12 februari bij 18 graden vorst: van de 303 deelnemers haalden maar 155 de finish. Op dezelfde dag brandde het Leidse stadhuis af. Het bluswater stolde onmiddellijk; het leverde spectaculaire foto's op. Bij gebrek aan water werd in Veenendaal een brand in een zuivelfabriek met melk geblust. Bij de eiermijn in Roermond vroren 15.000 eieren kapot, maar op de Gelderse eierveiling waren het er een half miljoen.’

Aldus Buisman. Precies in die periode werd in Wolphaartsdijk, bij Goes, een schaatstoernooi gehouden. Dat ging niet gemakkelijk, volgens De Goessche Courant op 11 februari 1929: ‘De wedstrijden van den Ned. Schaatsenrijdersbond om het Kampioenschap van Zeeland moesten in verband met de weersomstandigheden reeds twee maal worden afgelast.’ Aanvankelijk zou er op 19 januari worden gereden, maar toen sloeg het weer om. Op woensdag 6 februari was de volgende poging, maar toen sneeuwde het.

Op 9 februari kon er dan eindelijk worden gereden: ‘een Nationalen wedstrijd om het Provinciaal kampioenschap van Zeeland, over afstanden van 500, 1500 en 5000 Meter.’ De inzet was de provinciale beker, en niet iets van geld of goederen, zoals in het Friese kortebaanschaatsen de gewoonte was. De Koninklijke Nederlandsche Schaatsenrijdersbond KNSB was namelijk de organisator en daarmee was het een amateurwedstrijd, waar geen geldprijzen werden uitgedeeld.

De publieke belangstelling was groot, zoals op de filmbeelden ook is te zien. De mensen namen plaats naast de baan en keken naar de rijders. Siem Heiden – een jaar eerder nog actief op de Olympische Winterspelen - won alle afstanden met grote verschillen. ‘De heer Heiden werd kampioen van Zeeland’, schreef De Goessche Courant daarom, ‘en hij ontving hiervoor een fraaie zilveren beker, beschikbaar gesteld door de Koninklijke Nederlandsche Schaatsenrijdersbond. De eerste 3 winnaars van elke baan ontvingen ieder een medaille in zilver en brons.

De voorzitter der ijsclub bracht bij het einde een woord van dank aan de rijders en aan allen die hadden meegewerkt tot welslagen der wedstrijd. Ook de burgemeester wenschte den heer Heiden geluk met het kampioenschap van Zeeland.’

Op de filmbeelden zien we hoe Heiden gefeliciteerd wordt door een groot aantal Zeeuwse dames in klederdracht, waarna hij met één van die vrouwen weg schaatst; arm in arm, zwierend over het ijs. Drie dagen later werd de Elfstedentocht gereden in deze koude winter van 1929. Of Heiden toen nog met die Zeeuwse vrouw over het ijs zwierde, is onbekend.