Duizenden namen afscheid van 'Groote Louis' De uitvaart van Louis Davids

- Zoom
- Louis Davids uitvaart
Het afscheid van Harry Mulisch komende zaterdag zal een groot aantal mensen trekken. In 1939 stonden duizenden mensen als eerbetoon voor cabaretier Louis Davids. Een reconstructie met filmbeelden en oude kranten.
In de nacht van 30 juni op 1 juli 1939 stierf de voordrachtskunstenaar Louis Davids op 55-jarige leeftijd. ‘Wij zullen het lied en de stem van den “kleinen man” niet meer horen,’ zoals in een terugblik stond. Op 3 juli werd één van de populairste kunstenaars van het land gecremeerd, waarbij enkele duizenden mensen afscheid van hem namen.
Het Vaderland deed een eerste verslag van de uitvaart van Davids nog op de dag van de crematie zelf:
‘Vanmiddag om kwart voor drie heeft Amsterdam afscheid genomen van een der populairste kunstenaars van ons land, vanmiddag werd Louis Davids naar Westerveld gebracht, waar het stoffelijk overschot verascht zal worden en velen — eenige duizenden — waren naar de Herman Gorterstraat gekomen om bij de woning van den overledene, een laatsten eerbiedigen groet te brengen.
Amsterdammers, in groote verscheidenheid, arm en rijk. oud en jong, stonden op de trottoirs van deze nog nieuwe straat in het Zuidelijk stadsgedeelte, niet ver van de Apollohal.
Toen het stoffelijk overschot naar buiten werd gedragen, viel een stilte onder de vele belangstellenden. Ook het werk op de tegenover liggende bouwblokken werd voor een wijle gestaakt. Voor de deur van het sterfhuis stond een groote, open auto. Tot boven op de motorkap van deze auto lagen bloemstukken opgetast, groote en kleine, doch alle gaven op treffende wijze uiting aan dankbaarheid en hulde.
Ook de motorkap van den lijkwagen ging bedolven onder bloemen. In het sterfhuis waren vele bekende figuren uit de tooneelwereld bijeengekomen, onder wie wij opmerkten Buzlau, Johan Kaart, Rika Hopper, Albert van Lier, Jan en Aaf Bouber, Meyer Hamel, Sam de Vries, Joh. Elsensohn en vele anderen.
Stapvoets ging de stoet in de richting van de Scheldestraat, waar een sneller tempo werd ingezet. Via den Stadsschouwburg, waar een oogenblik halt werd gehouden, reed de stoet vervolgens naar Westerveld.’
Een dichte haag van menschen
De volgende dag had de krant meer tijd voor een uitgebreid verslag van de crematie:
Gisteren is, naar wij reeds meldden, op Westerveld de verassching geschied van het stoffelijk overschot van wijlen Louis Davids. Honderden hebben hem de laatste eer bewezen toen zijn stoffelijk overschot naar het crematorium gedragen werd. Langs de paden stond een dichte haag van menschen en achter de baar volgde een haast onafzienbare stoet, waarin wij tal van bekende kunstbroeders en -zusters van den overledene opmerkten. [Hierna volgt een lange rij namen, redactie.]
De nieuwe aula was geheel met belangstellenden gevuld, toen als eerste spreker mr Polls, commissaris van de Mij Zeebad Scheveningen, naar voren trad. „Het kleine, onaanzienlijke gebouw in Scheveningen hebt gij verheven tot een tempel van de kunst", aldus mr. Polis. „Door uw toedoen is Scheveningen nog meer bekend geworden dan het reeds was." Spreker bracht den overledene hartelijk dank namens de maatschappij. Allen waren diep getroffen. Wij zullen uw nagedachtenis in eere houden. Persoonlijk, zoo besloot spreker, heb ik u steeds gewaardeerd als een braaf mensch.
Max Ehrlich, zich verontschuldigende dat hij in het Duitsch moest spreken, voerde het woord namens de buitenlandsche collega's die door Davids naar Nederland waren gehaald. „Ik dank u en uw vaderland voor de jegens ons betoonde gastvrijheid. Gij waart een directeur, een collega en een broederlijke vriend. Het was mooi te zien, dat uw resultaten u nooit naar het hoofd zijn gestegen, maar alleen het hart hebben getroffen. Het gordijn is nu gesloten in het tweede bedrijf. We hadden u zoo graag ook nog in het derde bedrijf gezien. Midden in een levensstuk is het gordijn gevallen: de hoofdfiguur kan niet meer optreden."
Henri ter Hall dacht terug aan 1917, aan de dagen van het circus variété, naderhand schouwburg Spree. We speelden daar kleine revues en toen kwam jij op de gedachte, een groote revue te maken. Schrijft u den tekst maar, zoo zeide Davids tot spr., de liedjes zal ik wel maken. Louis Davids was de vertegenwoordiger van den oud-Hollandschen humor De Rotterdammer heeft den Amsterdamschen volkshumor zoo goed begrepen, dat niemand hem kan opvolgen. Dankbaar zijn we, voor wat je ons hebt gegeven.
Louis Contran herinnerde aan den tijd, nu 40 jaar geleden, toen het woord “cabaret” nog slechts een uitheemsche benaming was. Jij bent het geweest, die met je groote begaafdheid en je sentiment de kleinkunst in Nederland stabiliteit hebt gegeven. In die dagen vormden wij samen een deel van het gezelschap, waarin bijna de geheele familie Davids was opgenomen. Nu aan je doodsbaar denken we vol weemoed terug aan dien tijd, die de grondslag was van jouw werk.
Max Tak voerde het woord namens bestuur en leden van de Club van Honderd. Je blijft in onze gedachten voortleven, zoo zeide spr. Het is voor de familie een troost, dat het Louis is gegeven, dat hij tot de allerlaatste minuut de groote Louis is geweest
Alex Benno bracht den overledene dank voor wat hij voor de film is geweest De heer Frank sprak namens de vereeniging “Na arbeid rust”. Je was een uitstekend lid en een uitnemend bestuurslid van onze vereeniging. Als je van je arbeid wilde rusten was je steeds bij ons.
Nadat een broer van den overledene, de heer Hakkie Davids de aanwezigen voor hun belangstelling dank had gezegd, werd de baar neergelaten.
Tijdens dit indrukwekkende oogenbllk bracht de organist „Ase's dood" uit de Peer Gynt suite van Grieg ten gehoore.’
Aldus Het Vaderland. Van de uitvaart werden filmopnames gemaakt, die de mensen konden bekijken in de bioscoop. Er werd al meteen voor geadverteerd, zoals altijd bij beroemde sterfgevallen. Die beelden zijn nu ook hier te zien.