Debat over Frederik Müller laait weer op Filmbeelden van de NSB-burgemeester van Rotterdam
- Zoom
Dr. C. Völckers en burgemeester F.E. Müller aan de maaltijd tijdens de Dag van de Deutsche Polizei gehouden in de Diergaarde Blijdorp. Foto van C.A.M. Kierdorff. Datering: 14/02/1942. Foto via Stadsarchief Rotterdam
Het Rotterdams Archief publiceert deze week een onderzoek van dr. Tessel Pollmann over Frederik Müller, die tijdens de oorlogsjaren burgemeester van Rotterdam was. Hierin staat dat Müller een ware terreur uitoefende op het stadhuis. Pollmann neemt hiermee stelling tegen Hans van der Pauw, die in 2006 veel milder oordeelde. In deze discussie wordt nog geen gebruik gemaakt van historische filmbeelden van de burgemeester, die we daarom bij deze op onze website plaatsen.
Het onderzoek van Pollmann wordt gepubliceerd in het Rotterdams Jaarboekje, dat vrijdag wordt gepresenteerd. Uit dit artikel blijkt dat Müller nauwe banden onderhield met de SS en SD. Ook was hij erop uit om de gemeente en het stadhuis te ‘nazificeren’.
Het Rotterdamse Gemeentearchief schrijft nu in een persbericht: ‘Nader onderzoek van onder meer getuigenverklaringen brengt aan het licht dat Müller en Dijkhuis (zijn rechterhand, redactie) een ware terreur uitoefenden op het stadhuis. Aanhangers van de NSB werden bevooroordeeld. Ambtenaren werden in de gaten gehouden en iedereen die niet NSB-gedachten steunde en daar naar handelde of kwaad sprak over de bezetter werd óf ontslagen óf bedreigd met dwangarbeid.’
Hiermee neemt Pollmann stelling tegen het boek Rotterdam in de Tweede Wereldoorlog van Hans van der Pauw uit 2006. Daarin staat onder meer dat Müller meer voor elkaar heeft gekregen voor zijn stad dan zijn gewezen voorganger P.J. Oud had gekund. "Uit het onderzoek komt, wat er uit komt,” zei Van der Pauw hierover. “Ruim zestig jaar na de oorlog komen we tot een dieper inzicht dan alleen de tegenstelling goed-fout.”
In de archieven van de publieke omroep liggen filmbeelden van Müller uit die oorlogsjaren. We zien hem hierop aan het werk tijdens verschillende activiteiten. Hij bezocht in 1942 onder meer de opening van een tentoonstelling van het Duitse boek, waarbij hij werd geflankeerd door rijkscommissaris Arthur Seyss-Inquart en dr. Paul Völckers. In hetzelfde jaar woonde hij een bijeenkomst van Winterhulp Nederland bij, en werd hij geïnstalleerd tot districtshoofd van de NSB in Rotterdam. Een jaar later schoof hij aan bij een kerstfeest van Vreugde en Arbeid van het Nederlandsch Arbeidsfront.
Pollmann wist niet van het bestaan van deze filmbeelden. Alhoewel ze niet doorslaggevend zijn in het debat over het functioneren van Müller zijn ze wel boeiend als historisch onderzoeksmateriaal. VPRO Geschiedenis plaatst deze filmbeelden daarom als ondersteuning van het debat over het Rotterdamse oorlogsverleden, dat vanaf vrijdag ongetwijfeld een nieuwe impuls krijgt.
