Op haar website schrijft de VARA over de serie: "In februari 1976 wordt bekend dat een hoge Nederlandse regeringsfunctionaris smeergeld heeft aangenomen van vliegtuigfabrikant Lockheed. Het wordt al snel duidelijk dat hiermee Prins Bernhard wordt bedoeld. Het land is in opschudding als blijkt dat Prins Bernhard daadwerkelijk smeergeld heeft aangenomen. Juliana dreigt met aftreden. De monarchie wankelt.

Wanneer hoge militairen zich met de zaak gaan bemoeien uit solidariteit met de Prins en ook het volk om openheid van zaken vraagt, kan Den Uyl zijn beslissing niet meer uitstellen. Kiest hij voor het behoud van de monarchie of niet? Een politieke thriller én een koningsdrama."

Monarchie gered
De serieis een gedramatiseerde reconstructie van de affaire. Toenmalige premier Joop den Uyl heeft onder grote druk gestaan tijdens de affaire. In een uitzending van Andere Tijden sprak Van Agt grote waardering uit voor de manier waarop hij deze moeilijke kwestie heeft aangepakt: “nummer één van Den Uyl’s goede zaken”. Volgens Van Agt heeft Den Uyl de monarchie gered.

Crew
Voor ‘Den Uyl en de affaire Lockheed’ schreven Ger Beukenkamp en Hans Hylkema het scenario. De regie is in handen van Hans Hylkema. Joop Keesmaat vertolkt de rol van Joop den Uyl, Catherine ten Bruggencate en Hubert Fermin spelen respectievelijk Koningin Juliana en Prins Bernhard, Debbie Korper speelt Liesbeth den Uyl en prinses Beatrix wordt vertolkt door Roos Ouwehand.

Voor ons bekeek Piet van Wijk, coördinator van de afdeling Geschiedenis van NTR/VPRO de "preview". Dit is zijnoordeel:

Joop den Uyl en de Lockheed affaire

De VARA zendt in oktober een dramaserie uit, verspreid over 3 zondagavonden, waarin ons wordt uitgelegd hoe Joop den Uyl destijds de monarchie heeft gered. Kostelijk drama dat je, naarmate de serie vordert, genadeloos terugvoert naar de jaren 70. Aanvankelijke een beetje wiebelig. Abba’s vrolijke Money, money, money als titelsong zet je niet direct op het spoor van de ongeëvenaarde dilemma’s waarvoor de MP van het legendarisch kabinet zich even later ziet geplaatst. Ook de kwajongenshumor in de ministerraad en de schets van het jaren zeventig familieleven zoals zich dat onder regie van Liesbeth de Uyl in Buitenveldert zou hebben afgespeeld testen even je meegaandheid. Maar naarmate het drama zich ontvouwt en de overtuigingskracht van de spelers hun vruchten af gaat werpen, kun je niet meer terug.

Als je zou opschrijven dat we het voortbestaan van de monarchie danken een het feit dat de majesteit en Joop den Uyl een zwak voor elkaar kregen, meer zelfs, een niet geheel kansloze genegenheid, zou de lezer/kijker zeggen: maak dat je moeder wijs. Zeker in combinatie met de spierballentaal en dito daden van ZKH de Prins. Maar Joop Keesmaat als Den Uyl en Catherine ten Bruggencate als Juliana (mammi!) weten dit subtiel en overtuigend neer te zetten. Een hele prestatie, want de historische maar ook absurde werkelijkheid van toen naspelen wordt al gauw potsierlijk, zeker als je je de vrijheid permitteert, zoals de scenaristen Cor Beukenkamp en Hans Hylkema toegeven, om dat wat je niet uit historische bronnen kunt reconstrueren naar eigen fantasie in te vullen.

Wie 50 jaar of ouder is, en de Lockheed affaire destijds bewust heeft gevolgd, schrikt niet meer van het verloop ervan. Maar voor jongere generaties zal het verhaal beslist verrassend zijn. Je realiseert je niet iedere dag dat de kouwe kant van de Koninklijke familie straaljagers op pad kan sturen. En dat deze affaire waarschijnlijk slechts het topje van een ijsberg was. Zo’n koningshuis kost een paar centen, maar dan heb je ook wat!

Tot slot de timing van deze serie. Of die betekenis heeft zal later blijken als over het afgelopen decennium de balans wordt opgemaakt. Dankan er zomaarin de boeken: “ . . . het was geen toeval dat eind 2010 de Lockheed affaire weer aandacht kreeg. Het was immers kort daarna dat . . .” En ja vul dan zelf maar in: “. . dat de aanschaf van de JSF onzuivere koffie bleek, . . dat na de abdicatie datzelfde jaar de monarchie inderdaad onhoudbaar bleek , . . dat de Argentijnse mores ten paleize zo duidelijke aan het licht kwamen..."

Piet van Wijk

'Den Uyl en de affaire Lockheed' - 10, 17 en 24 oktober, ca. 21.00 uur, Ned. 2