Een massaal vredesfeest van gymnasten in Arnhem Verknocht aan sport en vaderland

- Zoom
- Vredesfeest 1946
In Rotterdam is deze week het WK Turnen. Alhoewel Nederland in deze sport een bescheiden rol speelt, wordt ze hier al meer dan een eeuw beoefend. In 1946 werd bijvoorbeeld in Arnhem een turndemonstratie gegeven, waaraan 12.000 sporters tegelijk meededen! Kijk naar de filmbeelden van de bijeenkomst waar de turners hun verknochtheid aan sport en vaderland toonden.
Op 12 juni 1946 schreef de Leeuwarder Courant een enthousiast verslag over het turnfeest in Arnhem, dat werd georganiseerd als een vredesfeest. Het was tenslotte nog maar een jaar na de bevrijding, zodat de oorlogsjaren een grote invloed hadden op de bijeenkomst. De krant schreef:
‘Het vredesfeest van het Kon. Ned. Gymnastiekverbond is geworden tot een machtige demonstratie van jeugdige volkskracht, tot een indrukwekkende en vaak ontroerende manifestatie van dankbaarheid voor de herwonnen vrijheid.
Tienduizenden toeschouwers verbeidden met spanning het groote oogenblik waarop tusschen de enorme menschenmassa’s door zeshonderd vlaggen en vaandels, wijduit wapperend in den sterken wind de weide werden opgedragen, en de 3 kolommen van 4000 jonge vrouwen en mannen in strakke orde het veld op marcheerden, zich telkens splitsend en de vaandelgroep met het KNGV-vaandel voor de eeregasten trad en haar groet bracht.
12000 turners voerden over een groot en diep front de vrije oefeningen uit. Al turnend openden zich de rijen uitvoerenden. De enkele meegezongen regels als lk heb u lief mijn Nederland en het slot Wij geven Holland nooit uit de monden van duizenden legden de nadruk op het in de allereerste plaats nationale karakter van het feest.
Groote indruk maakte ook het eerbetoon aan de helden die vielen in den oorlog. De declamaties van Wanda Reumer uit Hilversum en de zang van het gemengde koor De kring uit Arnhem vormden van dat eerbetoon een belangrijk onderdeel.
Een gevoel van ontroering voer door de uitvoerenden en kijkers ook bij het hijschen van de vlaggen van 8 geallieerde naties onder der het spelen der volksliederen.
Na de serie vrije oefeningen Vrede en Vrijheid sprak de bondsvoorzitter de heer W de Graaf een kort woord van hulde en dank tot allen die dit feest deden slagen, in de eerste plaats tot het gemeentebestuur van Arnhem.
Na het zingen van het Bondslied van het KNGV en van het 6e couplet van het Wilhelmus was dit vredesfeest ten einde.
Des ochtends om 11 uur was er reeds een zelfde uitvoering door 9000 turners. Tusschen beide uitvoeringen door trok een enorme optocht van alle deelnemende vereenigingen langs enkele der breedste straten van Arnhem, gadegeslagen door een enorme menschen menigte. Een enkele praalwagen en veel folkloristische costuums - vooral de Friezen kwamen goed voor den dag - werden in den stoet, waarvan het voorbijtrekken 1 ¼ uur in beslag nam, meegevoerd. Ook dit onderdeel van het feest slaagde volkomen, evenals de wedstrijden welke in de ochtenduren uren werden verwerkt.'
Aldus de Leeuwarder Courant. In een terugblik keek de turnvoorzitter trots terug op het jaar 1946: ‘Met trots herinnerde hij aan het groote succes van het vredesfeest in Arnhem, dat weliswaar een belangrijk financieel tekort opleverde, maar ‘n moreele en propagandistische winst bracht. 10.000 nieuwe leden hebben zich in 1946 bij het KNGV laten inschrijven, zoodat het ledental thans ruim 140.000 bedraagt.’
Het was zo goed bevallen dat in 1948 een vergelijkbare bijeenkomst werd aangekondigd inArnhem. Het zou een driedaags festival worden om het tachtigjarige bestaan van het KNGV te vieren. Er werden 100.000 mensen verwacht. Om niet opnieuw in de financiële problemen te komen, was wel een subsidie aangevraagd bij het stadsbestuur.
En ook dit werd een succes, die 'getuigde van onze volkskracht'. Polygoon maakte ook hiervan beelden, maar die zijn digitaal nog niet beschikbaar.