Het zal wel historisch toeval zijn: op 15 september 1968 zond de KRO Retour Madrid uit over Real Madrid – Ajax in 1967. En op 15 september 2010 speelt Ajax in Spanje zijn uitwedstrijd tegen opnieuw Real Madrid. Voor de huidige Ajax-supporters is het te hopen dat hun ploeg het wat langer uitzingt in de Europese competitie om een teleurstelling als van Haanstra te voorkomen.

In het seizoen 1966-1967 had de filmmaker genoten van Ajax, de club waarvan hij groot supporter was. In december 1966 beleefde de Amsterdamse club namelijk zijn internationale doorbraak tijdens de Mistwedstrijd tegen Liverpool in het Olympisch Stadion. Andere Tijden maakte van deze beroemde wedstrijd enkele jaren geleden een reconstructie – hier.

Haanstra wilde daarop een film maken, waarin hij de Europese successen van Ajax zou vastleggen. Helaas werd zijn ploeg in de eerste ronde gekoppeld aan Real Madrid, waarmee de kans op de tweede ronde aanzienlijk minder werd. Toch presteerde Ajax goed door pas in de verlenging van de tweede wedstrijd ten onder te gaan. Haanstra legde dit allemaal minutieus vast in zijn film, die toch veel korter werd dan hij aanvankelijk van plan was geweest.

Met de ogen van een kijker in 2010 is het soms een wat merkwaardige opname. We beginnen met trainer Rinus Michels, die aan de Ajacieden uitlegt hoe de Spanjaarden moeten worden bestreden. Spelers als Johan Cruijff (die de hele film door Cruijffie wordt genoemd), Piet Keizer en alle andere voetballers hangen onderuit in hun stoel en luisteren.

Dan gaan we naar het Olympisch Stadion in Amsterdam, waar het enthousiaste publiek ziet hoe de Spanjaarden op 1-1 worden gehouden. We vliegen mee naar Madrid en krijgen daarop een heel uitgebreid verslag van de wedstrijd aldaar. Commentaarstem Philip Bloemendal doet net alsof hij de beelden voor de eerste keer ziet, maar het is duidelijk dat hij inspreekt. De actiebeelden worden afgewisseld met sfeerbeelden van het publiek, soms dwars door een belangrijk spelmoment heen.

Er zitten wel degelijk mooie beelden tussen: Cruijff in de cockpit in discussie met de piloot, diezelfde Cruijff met nummer 9 op zijn rug en Philips als enige bedrijf met een reclamebord in het Spaanse stadion. Het tekent de voetbalcultuur van eind jaren zestig – vlak voordat het Nederlandse voetbal de absolute wereldtop haalt. Vooral opvallend is dat de belangrijkste spelmomenten niet worden herhaald, wat we nu natuurlijk niet meer gewend zijn.

Omdat we weten dat Haanstra een veel langere film in gedachten had, lijkt het er toch op dat hij zijn sportieve teleurstelling wegwerkte in de vele wedstrijdbeelden. Het was toch leuk geweest om nog iets meer te zien achter de schermen, vooral na de openingsscene met ‘het klasje van Michels’. Wat resteert, is echter nog wel een prachtig tijdsbeeld van – op de dag af – 42 jaar geleden.

(Jurryt van de Vooren)