Main Content

Verhagen: "hij sprak ware woorden" De Nolens-doctrine: alleen in uiterste noodzaak met de socialisten

  • 9 september 2010
Mgr. W.H. Nolens (rechts) naast premier Ruys de Beerenbroeck tijdens de onthulling van het Schaepman-monument op 11 augustus 1927 (stom)
Zoom
Mgr. W.H. Nolens (rechts) naast premier Ruys de Beerenbroeck tijdens de onthulling van het Schaepman-monument op 11 augustus 1927 (stom)

Opeens kwam hij weer tevoorschijn, uitgedaagd door PvdA-voorman Job Cohen: de "Nolens-doctrine" die in zou houden dat confessionelen alleen met de PvdA zouden moeten regeren in uiterste noodzaak en altijd met een derde partij als buffer. Maar wie was de uit Velo afkomstige, afgelopen dinsdag precies 150 jaar eerder geboren Wiel Nolens?

Mgr.mr. dr. Wilhelmus Hubertus (Wiel) Nolens (1860 - 1931) was een Nederlands rooms-katholiek priester, politicus en Minister van Staat (benoemd op 22 augustus 1923). Als opvolger van mgr. Schaepman als politiek leider van de katholieken in de Tweede Kamer volgde hij diens sociale lijn en zorgde voor betere werkomstandigheden voor onder meer Limburgse mijnwerkers.

Het ING schrijft over zijn politieke invloed:

Als leider van de katholieke fractie is Nolens bij alle kabinetsformaties vanaf 1913 tot 1929 betrokken geweest. Van bijzonder belang was zijn opdracht tot kabinetsformatie in 1918. Als priester wilde hij zelf geen minister-president worden, maar het door hem gevormde kabinet-Ruijs de Beerenbrouck werkte in zijn geest, hetgeen hem - niet geheel terecht - de bijnaam van de 'grote souffleur' bezorgde. Nolens ijverde steeds voor een coalitie van de christelijke partijen, zelfs nadat de coalitie in november 1925 uiteenviel. Samenwerking in een regeringsteam met socialisten zou hij alleen 'in uiterste noodzaak' aanvaarden. Zelfs toen in 1929 volgens zijn zeggen het einde van de coalitie een feit was, achtte hij de tijd om een regering met socialisten te vormen nog niet aangebroken.

Als opvolger van Schaepman, mocht Nolens in 1927 samen met Ruys de Beerenbrouck het monument onthullen ter ere van de grote katholieke voorman. Zie videobeelden.