Precies 208 dagen, oftwel bijna zeven maandenduurde de kabinetsformatie in 1977. Wat dat betreft heeft de huidige formatie nog wat adem nodig om ook dat record te breken. Net als nu ging het toen om de keuze die het (kersverse)CDA zou maken: over links met D66 ende PvdA (en dus Den Uyl 2 een kans geven), of toch maar met de VVD?

Hoe ging het ook al weer in 1977? Den Uyl begon maar direct als formateur omdat na de winst van PvdA en CDA de formatie van Den Uyl 2 een eitje leek. Maar na anderhalve maand liep de boel vast op de VAD: het stokpaardje van de PvdA dat bedrijfwinst deels terug moest laten vloeien naar de werknemers.

CDA-informateur Albeda slaagde er toen al na zeven dagen in om het probleem op te lossen. Daarna nam Den Uyl het stokje als formateur weer over. Na een accoord over de bezuinigingen strandde de boel toen op de abortuskwestie. Opnieuw lukte het een CDA-informateur (oud-minister Veringa) om het probleem op te lossen:de partijen accepteerden hun verschil van inzicht.

Daarna sloot Den Uyl zich bij Veringa aan als informateur om de laatste kwesties op te lossen: onderwijs, defensie en kernenergie. Het gezamenlijk accoord van 21 september werd door beide fracties aanvaard.

Uiteindelijk leidde de ministerspostenverdeling alsnogtot een definitieve breuk. De PvdA claimde op grond van de verkiezingsuitslag een verdeling van de ministersposten volgens de formule 8-7-1. CDA-voorman Van Agt zei daarover: "Ik loop nog liever door een glazen deur" dan daarmee akkoord te gaan. Het CDA wilde een zetelverdeling in het kabinet van 7-7-2. Op 4 oktober sprak de partijraad van de PvdA uit dat moest worden vastgehouden aan 8-7-1. Desondanks wilde PvdA-onderhandelaar wel akkoord gaan met 7-7-2, mits Van Agt niet terug zou keren op Justitie. Toen het CDA daarmee niet wilde instemmen, werd de zetelverdeling op 7 oktober het derde breekpunt in de formatie.

Twee relatieve buitenstaanders, de oud-ministers Vrolijk (PvdA) en Verdam (ARP/CDA) werd vervolgens gevraagd om als informateurs de formatie weer vlot te trekken. Zij stelden aanvankelijk op grond van de verkiezingsuitslag 8-7-1 voor. Nadat het CDA dit opnieuw had afgewezen, kwamen zij alsnog met de verdeling 7-7-2. In de nacht van 24 op 25 oktober werd daarover een akkoord bereikt.Justitie bleef bij het CDA, maar Van Agt zou als vicepremier minister van Binnenlandse Zaken worden en De Gaay Fortman zou naar Justitie gaan. Nog diezelfde avond, 25 oktober, werd het resultaat voorgelegd aan de partijraad van de PvdA, die in Utrecht vergaderde. Het verzet daar was heftig. Via een motie-Reckman wees de partijraad het akkoord met 53 tegen 35 stemmen af.

Ondanks de afwijzing door de partijraad werd Den Uyl op basis van het akkoord tussen PvdA, CDA en D66 op 26 oktober voor de derde keer formateur. De PvdA-fractie stemde diezelfde dag in meerderheid vóór de bereikte zetelverdeling. Vijf leden stemden tegen. Vanwege de verschillende opstelling van partijraad en fractie werd besloten een buitengewoon congres bijeen te roepen. Den Uyl ging inmiddels onverdroten voort bij het formeren van zijn kabinet. Er werd spoedig overeenstemming bereikt over de verdeling van de staatssecretariaten (8-7-1). Den Uyl zocht op basis van de zetelverdeling 7-7-2 tevens kandidaten voor zijn kabinet.

Het volgende probleem dat nu opdoemde was echter het verlangen van het CDA om naast Van Agt ook Andriessen (voor Economische Zaken) en Kruisinga (voor Landbouw) in het kabinet op te nemen; beiden stonden niet bekend als voorstander van progressieve samenwerking. Den Uyl en de PvdA waren tegen het opnemen van deze drie CDA-politici. Zij wilden dat Lubbers zou terugkeren op Economische Zaken. Toen noch het CDA, noch de PvdA wilden toegeven, kwam het tot een breuk.

Als laatste oplossing om de impasse te doorbreken, werd nog gedacht aan een ministerschap van Aantjes. Andriessen zou dan buiten het kabinet blijven. Aantjes voelde er echter niet voor om Van Agt op Justitie op te volgen en deelde verder mee niet bij machte te zijn een oplossing aan te dragen. Later werd gesuggereerd dat dit met zijn - toen nog onbekende - oorlogsverleden te maken had, maar Aantjes ontkent dat en bewijzen zijn er niet voor. Op het moment dat het buitengewoon congres van de PvdA op 5 november bijeenkwam, was de poging van Den Uyl al mislukt.

Daarna trad Wim van der Grinten (CDA) als zevende enlaatste informateurin het strijdperk. Hij probeerde de breuk tussen CDA en PvdA nog even te lijmen maar de rek was eruit. Vervolgensbracht hij in korte tijdCDA en VVD bijeen, waarna Van Agt als formateur zijn eerste kabinet in no time in elkaartimmerde. De PvdA had het nakijken en tussen Den Uyl en Van Agt zou het nooit meer goedkomen.