Elja looijestijn, VPRO Gids

In de bossen van Katyn werden in 1940 naar schatting 22.000 Poolse burgers, geestelijken en militairen vermoord door de Russische geheime dienst. De slachting werd lang verborgen gehouden, en pas in 1992 gaf Rusland officieel toe dat Stalin achter de massamoorden zat.

Dit jaar wachtte de plek een nieuw drama. De Russische premier Poetin nodigde zijn Poolse collega Tusk uit voor de zeventigjarige herdenking. Een paar dagen later zou een Poolse delegatie de officiële dienst bij wonen. Maar hun vliegtuig, met daarin president Lech Kaczynski storte op 10 april neer. Geen van de inzittenden overleefde de crash.

Net voor de herdenking was de speelfilm Katyn voor het eerst op de Russische televisie vertoond. De film werd al in 2007 gemaakt door de beroemde Poolse regisseur Andrzej Wajda en genomineerd voor een Oscar voor beste buitenlandse film. Maar de Russische media hadden hem tot dan toe zo goed als genegeerd. Het was die verzoeningsactie van Poetin die er vermoedelijk voor zorgde dat de film eindelijk te zien was in Rusland.

De film toont de tragedie door de ogen van de vrouwen en kinderen van de omgebrachte mannen. Na de vliegtuigramp werd Katyn nog een keer herhaald op de televisie, maar dit keer op een van de belangrijkste kanalen, Rusland 1. In China is hij echter nog steeds verboden. Zaterdag is de film, eenmalig en Engels ondertiteld, te zien op Geschiedenis 24.

Zaterdag 11 september, 22.01 uur Geschiedenis 24 (te bekijken via uw digitale televisiepakket)