Main Content

'Operation Crossbow', Canvas, vandaag, 21.10 uur Op zoek naar Duitse raketten

  • 27 december 2011
Peenemünde, testlokatie voor raketten.
Zoom
Peenemünde, testlokatie voor raketten.

Duitsland had tijdens de Tweede Wereldoorlog met zijn V1 en V2-raket een machtig wapen in handen tegen Engeland, maar Engeland sloeg terug: met 3D-brillen.

Het is een van de minder bekende heldenverhalen uit de Tweede Wereldoorlog. Adolf Hitler pompte een fortuin in de V1- en V2-raketten, omdat hij hoopte dat hij hiermee de oorlog zou winnen. Lang met succes: duizenden Britse burgers kwamen om het leven en de geallieerden waren amper in staat iets tegen deze geavanceerde wapens in te brengen.

Zo werden Britse gevechtsvliegtuigen bij ‘Flabby’ weer achter V1-raketten gestuurd om ze uit te schakelen. Onbegonnen werk, en vanaf de grond werden slechts 1 op de 77 neergehaald. Tegen de meer ontwikkelde V2 werd een stoorzender gebruikt, maar de raketten konden hierdoor op andere plekken neerstorten.

Om de V-raketten voorgoed te neutraliseren, riepen de geallieerden Operation Crossbow (voor 1943 'Bodyline') in het leven. Onderzoek, productie, lancering en raketten in vlucht: het programma van de Nazi's moest tot op de wortel worden uitgeroeid. De vraag was alleen hoe.

Zoals vaker gaf technisch vernuft de doorslag. Spitfires werden de lucht in gestuurd, en brachten het nazi-territorium nauwgezet in kaart, en dat meerdere keren. Piloten vlogen met gevaar voor eigen leven, want de toestellen waren kwetsbaar voor luchtafweer. Zevenhonderd piloten kwamen om, maar hun werk was van onschatbare waarde.

Op de basis bij het Engelse Medmenham werkten foto-analisten, op zoek naar elke aanwijzing voor een raketten. En ze hadden een geheim wapen. Met een stereoscoop was het vijandelijk gebied in 3D te zien, waardoor raketten veel sneller tussen bomen en gebouwen konden worden onderscheiden. De BBC-documentaire ‘Operation Crossbow’ laat zien hoe de piloten en kaartenlezers met heldenmoed en oog voor detail de Duitsers kostbare verliezen toebrachten.

Foto-analiste Constance Babington Smith was de eerste die een V1 ontdekte op een afbeelding van grond bij het dorpje Peenemünde, Duitsland. Haar ontdekking betekende het begin van Operation Crossbow, en de systematische luchtfotografie en -analyse. Smith was in 1965 te zien in de spionagethriller Operation Crossbow, terwijl ze zichzelf speelde. Bekijk hieronder een fragment van deze film van de Britse regisseur Michael Anderson.

De Belgische zender Canvas zendt vanavond de gelijknamige BBC-documentaire uit, om 21.10 uur.