Bleef het zwarte perspectief onderbelicht? Slavernij-debat

De toon zou te bagatelliserend zijn, het zwarte perspectief zou niet genoeg naar voren komen. Daar komt nog eens bij dat het overgrote deel van de gebruikte bronnen door blanken zijn geschreven. In de Rode Hoed gingen de programmamakers, historici en publiek in debat over de moeilijkheden van het schrijven van zwart-witte geschiedenis. Dat ging er soms heftig aan toe.

Iedereen wilde in de Rode Hoed zijn zegje doen over de verdiensten of gebreken van De Slavernij. Presentator Prem Radhakishun slaagde er maar net in om de hoofdvraag van de avond centraal te houden: "Kun je zwarte geschiedenis schrijven met voornamelijk witte bronnen?" In die tijd schreven zwarten nauwelijks, witten wel. CDA-kamerlid Kathleen Ferrier was aanwezig om het eerste boek van "De Slavernij" in ontvangst te nemen. Volgens haar is wel mogelijk om deze geschiedenis met witte bronnen te vertellen, maar is het vooral belangrijk om je te realiseren dat de bronnen wit zijn. Zo moet je ze ook interpreteren: "Het is geen absolute waarheid."

Hoe belangrijk dat is, wordt duidelijk uit een omstreden fragment waarin historicus Henk den Heijer vertelt dat het onwaarschijnlijk is dat de gouverneurs van Elmina tijdens de slavernij zijn slavinnen verkrachtten. Den Heijer zou dat niet zijn tegengekomen in de bronnen. Historicus Patricia Gomes geeft aan dat het belangrijk is om ook achter de bronnen te kijken: "De slavernij was een repressief systeem waarin ongetwijfeld sprake was van machtsmisbruik." Om dan aan te geven dat het onwaarschijnlijk is dat dit soort verkrachtingen voorkwamen is ongevoelig.

Voor de interpretatie maakt het volgens historicus Leo Balai niets uit  wie de bronnen bekijkt, zwart of wit. Waar het om gaat is wat je er vervolgens mee doet. En daarin kan je achtergrond zeker een verschil maken. Dat merk je in de NTR-serie. Dus er mag best kritiek zijn op de serie, maar om hierom de serie af te schrijven gaat hem te ver. De serie is er volgens Balai vooral in geslaagd om slavernij weer onder de aandacht te brengen en aan te geven dat deze geschiedenis nog leeft. Dat werd nog eens goed duidelijk tijdens dit debat.