Honderd jaar Nederland: in 1913 werd het groots gevierd. In Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en natuurlijk in Scheveningen werd herdacht dat op 30 november 1813 de toenmalige Prins van Oranje, Willem Frederik van Oranje-Nassau, op het Scheveningse strand weer voet op Nederlandse bodem zette. Daarmee werd de grondslag gelegd voor het moderne Koninkrijk der Nederlanden. In 1913 werd het eeuwfeest van de herwonnen souvereiniteit groots gevierd én gefilmd.

Het verhaal begon eind 1813, toen Napoleon was verslagen en er door de overwinnaars een staatkundige herinrichting van Europa werd bewerkstelligd. Nederland, dat deel uitmaakte van het Franse Keizerrijk, herkreeg zijn onafhankelijkheid.

In 1813 zette Willem na achttien jaar ballingschap in Engeland weer voet op Nederlandse bodem. In Londen was hij per brief uitgenodigd als "soeverein vorst" de regering op zich te nemen. Deze brief was afkomstig van de Haagse notabelen Gijsbert Karel van Hogendorp, Frans Adam van der Duyn van Maasdam en Leopold van Limburg Stirum.

Willem aanvaardde hun uitnodiging en een Engels fregat bracht hem naar de kust van Scheveningen. Met een boerenwagen werd hij vervolgens naar het strand gereden. Een van de eerste dingen die hij in Nederland deed, was een proclamatie uitvaardigen, waarin hij aankondigde: "Ons gemeene Vaderland is gered: De oude tyden zullen weldra herleeven."

Na de proclamatie van het Soeverein Vorstendom der Verenigde Nederlanden werd de Prins van Oranje in Amsterdam als soevereine vorst ingehuldigd en aanvaardde hij de soevereiniteit van dit vorstendom onder waarborg van een constitutie. Dit betrof echter aanvankelijk enkel de zogeheten Noordelijke Nederlanden: de vereniging met de Zuidelijke Nederlanden vond plaats in 1814 in een réunion intime et complète. In maart 1815 nam deze vorst de titel Koning der Nederlanden aan. Daarmee was het Koninkrijk der Nederlanden een feit.

Van de festiviteiten uit 1913 hebben wij originele filmbeelden gevonden. U kunt ze op deze pagina bekijken. Hieronder staat een beschrijving van die opnames.

Beschrijving ONAFHANKELIJKHEIDSFEESTEN TE SCHEVENINGEN:

Feesten t.g.v. de 100-jarige onafhankelijkheid van het Koninkrijk en ter herdenking van de landing van Prins Willem van Oranje; (Koning Willem I) te Scheveningen na terugkeer van ballingschap in Engeland.

BESCHRIJVING: 00.00 Met guirlandes, wimpels en visnetten versierde ereboog. 00.04 De Nederlandse vlag aan een dunne zwiepende mast. 00.07 Doorkijkje door een ereboog op muziekpaviljoen. 00.10 De geheel versierde Prins Willem straat en de duizendkoppige menigte aan de kant op Prins Willemplein. 00.27 Een als Prins Willem verklede medewerker brengt de groet. 00.30 Toeschouwers op het trottoir en op een balkon van een woning aan de Prins Willemstraat. 00.38 De heren en dames van de Scheveningse Kunstvereniging; een heer maakt fratsen en de dames lachen. 01.04 Hossende heer en lachende dames. 01.16 Het vaandel van de vereniging waarop: Vriendschap en Oefening opgericht te Scheveningen. 01.19 EINDE.

Beschrijving: Historische optocht in Den Haag

Grote historische optocht in Den Haag n.a.v. het honderd jarig bestaan van het Koninkrijk der Nederlanden. Onder grote publieke belangstelling trekt een optocht van praalwagens, dieren en in historische costumes gestoken figuren voorbij. Aanleiding is de grote landbouwtentoonstelling.

BESCHRIJVING: 00.00 Deelnemers, de dames en heren in Friese dracht en kleding van vrieger eeuwen, maken een vrolijke rondedans 00.18 Een Fries bruidspaar (hoofden onzichtbaar) uit de 18de eeuw 00.27 Een paar uit de 18de eeuw 00.37 De eerste praalwagen rijdt voorbij 00.45 Zes appelschimmels trekken staatsiekaros, die gevolgd wordt door deelnemers in historische kledij te voet en en twee boerenwagens 01.05 Conscriptelingen uit de Napoleontische tijd 01.10 Statische cameraopname van het langstrekken van de historische optocht, waarin o.a. Middeleeuwse boeren met koeien, wagen met poorters en kloosterlingen, Jacoba van Beieren te paard in amazonezit onder balkadijn, gevolgd door een edelvrouwe eveneens in amazonezit te paard, een groep vendeliers en twee reiskoetsen uit de 17de eeuw 01.56 De zes appelschimmels voor de staatsiekaros, die gevolgd worden deelnemers te voet in historische kleding, het bruidspaar in de versierde sjees en een huifkar 02.28 Twee olifanten duwen een praalwagen voort 02.31 Voorbijtrekken voor de vaste camera van edelen, ridders in blinkend harnas, Spaanse soldaten, legeraanvoerders, een boerengezelschap, een regentengezelschap op een wagen, meisjes met palmtakken, lansknechten, een 17de eeuws kunstgezelschap, een chinese groep met zwiepende draagstoel, twee olifanten met kornaks, een dromedaris, Pruisische soldaten uit de tijd van Frederik de Grote, een tweewielige kar, hoog opgestapeld met geplunderde huisraad, Napoleontische douaniers 03.47 Een rondspringende nar bij een wachtende groep 03.55 Een groep stopt en poseert 03.59 Een vierwielige Romeinse wagen, gevolgd door notabelen, een wagen met paukentrommels, ruiters op zwarte paarden, de Chinese groep, afdeling van NapoleonsOude Garde, twee cavaleristen en een ruiter op een schimmel, die stopt en zijn steek afneemt, een gewonde te paard, ruiters uit de Franse tijd, ulanen 05.02 Een officier uit het begin van de 19de eeuw 05.10 Heer, voorstellende de Prins van Oranje, omstreeks 1815, buigend en groetend 05.20 Wagen, voorstellende de intocht van Willem I; daarachter de middeleeuwse vendeliers, ruites te paard, een tweepersoonskoets met paard ervoor en erachter, een door os getrokken boerenwagen. Edelen en met lansen bewapende poorters, ruiters met glanzende kuras 06.14 De stoet trekt tussen de dichte menigte door. Twee bereden agenten sluitem de optocht, waarachter het publiek onmiddellijk aansluit, zodat het plein een mensenzee wordt 07.58 Einde

Beschrijving Historische optocht door Rotterdam:

Grote historische optocht door Rotterdam ter gelegenheid van de herdenking van 100 jaar Koninkrijk der Nederlanden. Verklede mensen en praalwagens. BESCHRIJVING: 00.00 Dichte hagen toeschouwers langs de route. 00.12 De burgemeester staande in een caleche, gevolgd door een tweede open rijtuig. 00.17 Trompetterkorps van Rijkspolitie te paard, terzijde een onrustig geworden politiepaard. 00.22 Door tweespannen zwarte paarden getrokken rijtuigen. 00.29 Een viertal vrolijke nonnen. 00.36 Twee open rijtuigen gevolgd door herauten, een Romeinse veldheer te paard en Noormannen te voet. 00.51 Wagen nr. 1, voorstellende de eerste bewoners van de Lage Landen gevolgd door ridders, wagen nr. 2, een door paarden gedragen reiskoets, groep middeleeuwse soldaten 01.11 De romeinse veldheer. 01.13 Groep 5, lansknechten. 01.20 Een tweetal officieren uit de Franse tijd. 01.27 Noormannen en kaninefaten en de eerste prediker. 01.36 Praalwagen nr. 2 en rechts de draagkoets. 01.47 De dame in de koets. 01.54 Grote praalwagen met leeuwen op de vier hoeken. 02.00 Kleine, naar de camera knikkende, 'engeltjes'. 02.06 EINDE.

Beschrijving OVERHANDIGING ONAFHANKELIJKSVLAG TE AMSTERDAM:

Plechtigheid in de hoofdstad, waarbij grote vlag, symboliserende onze onafhankelijkheid, gehesen wordt. De aanleiding is dat 100 jaar geleden het Koninkrijk der Nederlanden opnieuw gesticht werd na de Franse overheersing.

BESCHRIJVING: 00.00 Een tweetal dames, de een met een schild, de ander met een bloemenmandje. 00.05 In het wit geklede dames met wapenschilden der provincies. 00.13 Dames in uniformenkleding, behorend tot het zangkoor. 00.28 Hoge militaire autoriteiten begeven zich naar hun plaatsen. 00.38 Stafofficier van het Regiment Grenadiers onderhoudt zich met bebaarde autoriteit. 00.46 Dirigent op zijn met nationale vlag omwikkelde verhoging dirigeert massaal koor en militaire kapel. 01.01 De eerste spreker richt zich tot de aanwezigen op de tribune, die uitvoerig gefilmd wordt. 01.39 Een tweede spreker op de verhoging, voert het woord. 01.52 In zwarte uniform geklede afdeling Grenadiers, neemt de houding aan en presenteert geweer. 02.02 Geuniformeerde jongens van o.a. 15 jaar presenteren het geweer. 02.06 Padvindsters brengen de groet. 02.09 De grote vlag met de oranje wimpel wordt aan de vlaggenmast omhoog gehesen. 02.24 Staande zingen de aanwezigen op de tribune het volkslied. 02.30 De burgemeester in ambtsgewaad spreekt zijn rede uit. 02.37 De in de flauwe wind uitwaaierende vlag. 02.41 Een generaal beeindigt zijn toespraak. 02.47 Tamboers en hoornblazers van padvinders, marcheren af 02.04 De geuniformeerde jongeren hangen hun geweer om en marcheren af. 03.26 Voortrekkers, verkenners en padvinders marcheren af. 03.49 Afdeling van de Grenadiers marcheert af, gevolgd door de afdeling van de padvinders. 04.05 Gevolgd door de dames-vertegenwoordiging en de neergehaalde vlag. 04.24 Opname vanuit nabijgelegen kerktoren. De stoet trekt tussen de dichte menigte door, tussen stilstaande trams door en marcheert verder de stad in. 04.38 Schip en toren van de kerk. Aan de vlaggestok op het schip wordt de grote vlag en wimpel gehesen. 05.18 EINDE.