Main Content

Filmbeelden uit 1941 Herdenking van de Februaristaking

  • 25 februari 2011
WA-man Koot (1940)
Zoom
WA-man Koot (1940)

Vandaag wordt in Amsterdam de Februaristaking van 1941 herdacht. Deze staking was het antwoord op razzia's in de Amsterdamse Jodenbuurt in februari 1941.

Begin februari 1941 vonden enkele acties van de nationaal-socialistische Weerbaarheidsafdeling van de NSB in de Amsterdamse Jodenbuurt plaats. Dit leidde tot de dood van een van de NSB'ers, Hendrik Koot.

Op 19 februari 1941 vielen de Duitsers ijssalon Koco binnen aan de Van Woustraat. De eigenaren Kohn en Cahn (beide Joodse vluchtelingen uit Duitsland) verzetten zich tegen de Duitsers, daarbij geholpen door een aantal vaste bezoekers van de ijssalon. Een van de eigenaren van de ijssalon werd gearresteerd en als eerste in Nederland terechtgesteld.

Als represaille voor de gebeurtenissen in ijssalon Koco vonden op zaterdag 22 februari en zondag 23 februari 1941 in de Jodenbuurt razzia's plaats. Hierbij werden 425 Joodse mannen tussen 20 en 35 jaar opgepakt en - naar later bleek - naar het concentratiekamp Mauthausen afgevoerd. Op zondag 23 februari was het zondagsmarkt in de Jodenbuurt, daardoor waren vele niet-Joodse Amsterdammers getuige van de razzia.

De Amsterdammers waren verbijsterd en hun woede over het optreden van de Duitsers was groot. De CPN zag voldoende aanleiding 'om de gehele massa te mobiliseren, daar de gehele massa tegen deze anti-semitische actie was'. De partij greep zodoende niet slechts terug op het idee van een staking die ze al op 17 februari overwogen had, maar gebruikte ook dezelfde motivering: de dreigende machtsovername van de NSB door middel van de jodenvervolging moest worden voorkomen. Wellicht zou de Duitse bezetter door een algemene staking in gaan zien dat de jodenvervolging in Nederland een doodlopende weg was en zeker geen middel om de NSB aan de macht te brengen.

Er bestaan filmbeelden uit die tijd met verschillende opnamen. Die zijn hier te bekijken. De eerste film is over het getto in Amsterdam, de tweede laat de begrafenis zien van Hendrik Koot. Tot slot zien we een herdenking van vlak na de oorlog.