Film uit 1923 over onze zomerfolklore "Neerlands volksleven in den zomer"

- Zoom
- 39394498
Volkscultuur was een uiterst populair thema in de begintijd van de Nederlandse (stomme) film. Na het succes van de "Lentefilm" in 1921 (eigenlijke titel: "Neerland's Volksleven in de Lente") besloot Polygoon in 1923 met een Zomerfilm ("Neerland's volksleven in de zomer") een waardige en commercieel even succesvolle opvolger te maken.
Op 26 april 1923 kondigde Het Vaderland aan dat er een film werd gemaakt over het Nederlandse volksleven. 'Onder wetenschappelijke leiding van den folklorist D.J. van der Ven zullen dezen zomer in verschillende gewesten filmopnamen worden gemaakt voor het filmwerk Neerland's Volksleven in den Zomer.' Van 19 mei tot 25 juli trok de filmploeg door het land.
De NRC schreef:
Naar wij vernamen zullen onder wetenschappelijke leiding van den bekenden folklorist D. J. van der Ven te Oosterbeek dezen zomer in verschillende gewesten filmopnamen worden gemaakt voor het nationale filmwerk: ”Neerland's Volksleven in den Zomer". Hierin zal een vervolg gegeven op de bekende „Lentefilm" waarin genoemde heer begonnen is de vaderlandsche folklore documentair vast te leggen in het levende beeld van de rolprent. Op artistieke en juiste wijze zal in dit nieuwe folkloristische filmwerk al datgene worden vastgelegd met betrekking tot de zeden en gewoonten, de volksvérmaken en dorpsfeesten, dat zich tot op heden nog in Nederland heeft weten te handhaven en dat voor de studie van de cultuurgeschiedenis van het Nederlandsen volk van groot belang geacht mag worden. Tevens zal door het in beeld brengen der thans nog gedragen kleederdrachten en van het milieu, waarin bepaalde handelingen plaats vinden, alsmede van de landelijke bebouwing en de in gebruikneming van den grond, naast de folkloristische ook de geografische, beteekenis van dit vaderlandsche filmwerk tot zijn recht komen.
Het bestuur van het Koninklijk Nederlandsen Aardrijkskundig Genootschap heeft in zijn vergadering van 10 Maart jl. besloten niet alleen in ieder opzicht dit streven moreel te steunen, doch het heeft tevens zijn belangstelling doen blijken door deel te nemen in het door particulieren voor dit doel gevormde waarborgfonds. Daar alle opnamen geschieden onder auspiciën van het Nederlandsch Nationaal Bureau voor Antropologie, waarvan prof. J. P. Kleiweg de Zwaan algemeen voorzitter is en onder persoonlijke leiding van den heer van der Ven in zijn functie als voorzitter der derde sectie Folklore van dit wetenschappelijk instituut, zijn allo waarborgen aanwezig voor de verzekering van een veelzijdig succes.
Nog kan worden vermeld, dat aan de nieuwe filmfabriek der firma J. Pannevis en Co. te Arnhem, die speciaal voor wetenschappelijk filmwerk is geïnstalleerd, opdracht verleend is voor de fotografische en technische vervaardiging van de zomerfilm. Het negatief zal bewaard worden in een door den samensteller aan to wijzen brandvrije kluis. Waarschijnlijk zal het Koloniaal Instituut te Amsterdam voor dit doel een zijner kluisinriehtingen beschikbaar stellen.
Uit alle deelen des lands hebben vereenigingen en organisaties op velerlei gebied steun en medewerking toegezegd en reeds in menig dorp heeft de bevolking zich bereid verklaard mede te willen werken aan het welslagen van de „zomerfilm". Daar echter wellicht ook nog in andere gewesten dan die welken op het zomerfilm-programma staan, tal van resten voortbestaan, betrekking hebbende op het verdwijnende volksleven en op locale tradities of karakteristieken, is iedere aanwijzing ten zeerste welkom. Het ligt dan ook in do bedoeling na de zomerfilm, die ongeveer het tijdperk van Pinksteren tot Sint Jacob (25 Juli) omvat, een vervolg to geven in een Herfstfilm om ten slotte de folkloristische jaarcyclus te besluiten met een Winterfilm.
Evenals zulks het geval was bij de Lentefilm, heeft Prof. Julius Röntgen, directeur aan het Conservatorium voor muziek te Amsterdam en de beste kenner van het oude Nederlandsche volkslied, zich bereid verklaard bij verschillende tafereelen nationale muziek te componeeren, gebouwd op oude melodieën, danswijsjes, kinderdeuntjes enz.
Het ligt in de bedoeling de Zomerfilm van Neerland's Volksleven, gereed to hebben voor 1 September a.s. opdat feestcomité’s en vereenigingen ter veredeling van het volksvermaak in do gelegenheid gesteld worden deze film op te voeren bij de in het najaar te houden feestelijkheden ter herdenking van het regeeringsjubileumnvan HM de Koningin Wilhelmina.
Evenals zulks in vele plaatsen ook bij de vertooning van de Lentefilm geschiedde, zal de heer Van der Ven op populaire wijze de folkloristische toelichting geven, torwijl Prof. Julius Röntgen in samenwerking met hem persoonlijk zijn zomerfilm-muziek aan den vleugel ten gehoore zal brengen.
De eerste vertoning was op 27 augustus 1923 in Gouda als onderdeel van een stedelijke land- en tuinbouwtentoonstelling.
Hieronder volgt de beschrijving van de verschillende delen.
Deel 1:
00.00 Prof. Dr. Julius Rontgen (1855-1932) componist van de begeleidende filmmuziek, staande in een met bloemstukken versierde punter, vergezeld van begeleider
00.12 Met zomerplanten beladen pramen, in lange rij achter elkaar in de smalle vaart langs de Uiterweg in Aalsmeer. De schippers besturen hun bootjes vanaf de wal met hun lange boomstok en stappen via een vlonder weer aan boord als hun bootje aan het eind van de vaart gekomen is en langszij de vlonder komt. De vaart is te smal om te bomen
00.45 De scheepjes op weg naar de veiling
00.50 Een dekschuit wordt met potten geraniums beladen
00.59 Een met petunia's beladen schuitje
01.02 De vloot formeert zich op de uitloper van een waterplas voor de tocht naar de veiling
01.14 Kweker en tuinjongens brengen op kruiwagens, transportfietsen, op draagbaren of zo op de arm bossen snijbloemen naar de veiling. Zij worden gevolgd door de kwekers en tuiners in opperbeste stemming
01.33 Metershoge riddersporen in volle bloei
01.37 Overzicht van de taxus en buxus figuurbomenkwekerij van de firma Topsvoort. De boompjes zijn in allerlei figuren geschoren o.a. bollen, kegels, kubussen etc.
01.47 Een grote cylindervormig geschoren taxus wordt weggereden
01.57 Metershoge figuurbomen o.a. in spiraalvorm
02.01 Witte pioenrozen
02.08 Detailopname van dubbele witte pioenroos
02.12 Betaaldag bij de Boskoopse brug over de Gouwe. Achter de slagboom wachten de crediteuren op hun debiteuren
02.16 De slagboom gaat omhoog als de eerste schuldenaars over de brug lopen naar hun schuldeisers. Na hen kunnen ook de andere over de brug
02.25 Jan met de geldkist lost geldkist met muntspecie uit zijn sjees en brengt de kist met zijn bediende samen naar binnen
02.27 De schuldeisers met hun jaarrekeningen en de schuldenaars met getrokken portefeuilles vereffenen de schulden
02.39 Sierperken in de grote voortuin. Twee tuinlieden beplanten het aan de straat grenzende perk met begonia's
02.48 De tuinman zet de potplanten gereed in het perk
02.52 Dubbele overhangende klimrozen in het Rosarium van het Kasteel Middachten
02.57 De vijver bij het kasteel
03.02 De brug bij de slotgracht
03.05 Met bloemen begroeide vijvermuur
03.09 Bloeiende tuin van forensenvilla
03.13 Dame plukt bloem in de tuin waarvan de vaste planten border vol staat met lupinen en irissen
03.22 Margrieten en hoogopgeschoten papavers
03.29 Bordje boven de Noordenbergstraat in Deventer waarop verzocht wordt : niets voor de Pinksterkroon te geven.Er mag niet gebedeld worden
03.37 Vrouwen in Sallandse klederdracht achter houten tafels in de Noordenbergstraat te Deventer. Op muziek van erbij zittende harmonicaspeler knippen en vouwen zij papieren versieringen
03.50 Mannen dragen de Pinksterboom uit stal de straat op. De boom is versierd met lampionnen en wordt meteen omringd met houten keukentrappen. Een vrouw brengt de Pinksterkroon die op de boom gezet wordt, en vervolgens met slingers versierd wordt
04.19 Begeleid door een aan de voet van de boom staande speelman met een accordeon dansen de jongeren uit de buurt om de boom op aanwijzingen van enkele oudere bewoners. Daarna dansen de ouderen rond Pinksterkroon
05.19 In optocht wordt de Pinksterkroon meegevoerd
05.29 Naar de Wellen langs de IJssel en onder grote publieke belangstelling in het water gegooid waarbij de deelnemers staan te dansen
05.59 Gezicht vanaf de Worp op Deventer met de Lebuïnuskerk en op de voorgrond de schipbrug
06.03 Kleine meisjes met witte schorten voor en linten in het haar, de Pinksterbruidjes, komen bij de boer, die hun een centje geeft
06.16 Pinksterbruidjes en Pinksterjongens gaan met de grote Pinksterkroon waaronder het Pinksterbruidspaar de deel van een boerderij op
06.21 Het Pinksterbruidspaar poseert onder de Pinksterkroon
voor de boerderij
06.28 De meisjes maken in groepjes van 3 een dansje getiteld
'Vier is de meisjesdans', waarbij het vierde meisje in
de kring wordt opgenomen
06.39 Tafel met zgn. teermaoltje, een uitstalling van door
de jeugd opgehaalde lekkernijen en andere gaven
06.44 De meisjes dekken de tafel op het erf en delen het
Pinksterbrood uit
07.01 De bruidjes laten zich de dikke sneden krentenbrood
goed smaken
07.11 Vier jongens voeren de turfdans uit : een kringdans
rond een rechtop gezette turf, die de jongens proberen
om te gooien door een van hen er tegen aan te laten
gooien
07.15 Pinksterjongen in Usselo. Op zijn hoofd een bloemen-
en lintenpet
07.19 Koddesleper (bruiloftsbode) loopt over de hei langs
het hunebed van Drouwe waar twee geiten grazen
07.35 De koddesleper, witte kniekousen, zwarte kniebroek en
jas, hoge hoed en versierde staf in de hand komt bij
boerenhoeve waar hij de boerin voor de a.s. bruiloft
uitnodigt. Hij krijgt een glaasje jenever en dan een
tweede glaasje waar op de bodem een kwartje ligt
07.54 De bode toont het glaasje en het kwartje dat hij
vervolgens in zijn vest stopt
08.02 De boerin geeft hem een witzijden lint ten teken dat
zij de uitnodiging aanvaardt. De bode knoopt het lint
aan zijn met groen versierde staf
08.12 De koddesleper, de bruidegom en de valse bruid, een
meisje dat tijdelijk de naam van de bruid draagt en in
de bruidswagen meerijdt als de echte bruid opgehaald
wordt
08.17 De bruidegom op de bok van de bruidswagen, een huifkar
08.23 Detailbeeld van de voorzijde van het voorkrat, het
schot tussen de voorwielen waaraan het lemoen vastzit
08.31 Het achterkrat, het schot tussen de achterwielen
met het jaartal 1883 zijnde het bouwjaar
08.38 De bruidegom helpt de valse en de echte bruid bij het
instappen. De dames zitten achter elkaar op de bok waar
de bruidegom zelf ook plaats neemt
08.50 De bruiloftsgasten maken rondedans bij de huifkarren
09.04 De bruiloftsgasten stappen in de huifkarren
09.22 De bruidswagen met het bruidspaar op de bok rijdt weg
nagewuifd door de met witte doeken zwaaiende gasten
09.32 Gearmd en dansend over de hei nadert het gezelschap
de camera
09.51 Zittend op een heuveltop, zwaaiend met witte doeken en
het meilied zingend poseert het gezelschap voor de
camera
10.02 EINDE
Deel 2:
00.00 Een gedeelte van de voorgevel van Kasteel Maurick bij
Lieshout
00.08 Langzaam daalt de slotbrug neer die door fraai geklede
gildebroeders op het landhoofd vergrendeld wordt waarna
zij de poortdeuren openen
00.51 Voorafgegaan door de standaardruiter marcheren de
gildebroeders van het St. Servatiusgilde en
St. Barbaragilde over de brug
01.25 De standaardruiter met de gildestandaard
01.31 De gildetrommelaar geflankeerd door pijprokende
gildebroeders
01.38 Een Brabantse gilde trekt voorbij
01.43 De koning der pijprokers, d.w.z. de gildekoning van
het Udenhoutse St. Sebastianusgilde
01.45 Kinderen hollen de optocht der gilden vooruit
01.57 Demonstratie vendelzwaaien door de kampioen
vendelzwaaien van het St. Martinusgilde te Tongelre
02.48 De smid Martinus Merkelbach van Lieshout demonstreert
zijn vendelzwaaien op het gazon in de kasteeltuin
03.27 Vendelier-instructeur Vereijken van het
St. Antoniusgilde uit Beek en Donk demonstreert zijn
kunnen
03.40 De begeleidende roffel op de gildetrommel
03.42 Smid Merkelbach zwaait zijn vendel rond tegelijkertijd
de vaan om de stok oprollend. Hij bedankt buigend
04.05 De imker loopt langs zijn onder een heg geplaatste
korven
04.09 De pijprokende imker met zijn beschermende hoofdkap
04.13 De imker en zijn vrouw elk met een lege korf
04.19 Leden van het Nunense imkersgilde aan de feestdis met
het teermaal
04.29 De bijenkorf op de feesttafel
04.30 Een nieuwe gildebroeder krijgt een korf op het hoofd
gezet
04.39 Mie de Fidel met haar man, speellieden echtpaar uit
Tilburg. Zij bespeelt de cello en hij de viool
04.58 Grazende schapen op een dijktalud in Zuid-Beveland
05.16 Jonge mannen uit het dorp op de ronde bank rond de
dorpslinde
05.24 Vijf goedgemutste boerenjongens op de bank
05.31 Zes jongens, waarvan er 2 op het dak van een schuur
liggen, poseren
05.41 Een drietal druk gesticulerende boeren
05.44 Voordeur van het huisje waarin naar de mening der
dorpsjongens preutse vrijster woont. Een jongen zet
aangeklede strooien pop tegen de deur
06.05 De pop voorstellende een vrijer tegen de niendeur
06.11 De jongens zetten de meiboom op en versieren de boom
met papieren roosjes
06.17 De St. Janstros opgehangen naast de voordeur
06.21 De St. Jansstaf van het Huissense gilde. De staf is
versierd met noteblad en rozen
06.26 Vier jongetjes met op stokken bevestigde houten vogels
06.32 Een tweetal versierde houten vogels
06.37 Aankomst van de adjudant te paard in de hoofdstraat.
Voor de aangetreden gilde stijgt hij van zijn paard en
geeft een bericht aan de schutterskoning
06.46 Begeleid door de dorpsjeugd trekt de gildetamboer door
een straatje, roepend dat de vijand nadert
06.56 Onder het afschieten der geweren wordt het kruisnet
met visjes opgehaald en voor de schutterskoning
neergezet
07.05 Wit rookgordijn trekt langs het pad naar de sluis. Over
het pad marcheert het gilde op naar het bruggetje en
stuit op de belegeraars met wie het tot een handgemeen
komt
07.40 De schutterskoning wordt door de belegeraars door het
St. Jansvuur getrokken en weer naar de andere zijde
gevoerd door de belegerden
07.54 Met de fanfare voorop trekt het gilde met hun vrouwen
of verloofden door het dorp. In de stoet rijden
landauers mee waarin de koningen en keizers der
schutters met de de koninginnen gezeten zijn
08.18 De nestor der vendeliers, de heer Derksen
08.22 Een aantal vendelzwaaiers geven een gezamenlijke
demonstratie
08.45 De krasse heer Derksen geeft een flitsende demonstratie
vendelzwaaien
09.28 EINDE
Deel 3:
00.00 De Lobithse gildekoning en koningin te paard, zij in
dameszit
00.04 een viertal officieren openen de parade; achter hen de
plaatselijke fanfare, de gildekoning en koningin,
beiden te paard en dan te voet, twee aan twee het
bestuur met dames en het gilde
00.37 gedenksteen waarop vermeld het senaatsbestuur
00.40 de senaat met hoge hoed en jacquet
00.44 het officierscorps gaat het bakkerspand van de nieuwe
concurrent binnen
00.51 een tweetal vlagofficieren met steek met witte veren,
witte broek, zwarte frak en sjerp. Op de sabel is een
koek gestoken
00.56 Het corps verlaat het pand waarbij een koek op elke
sabel wordt gestoken
01.05 het gilde beklimt de trap van het gemeentehuis, enkele
leden gaan naar binnen, de rest vormt een haag op de
trap
01.15 oude boer komt aanlopen over zijn erf ; om zijn middel
een gordel waaraan zijn sabel zit. Hij blijft voor de
camera staan
01.24 fanfare komt aan marcheren over heidepad naast
boerderij; twee man lopen vooruit naar de
takkenbarricade, hakken er met hun sabels op los en
verwijderen de hindernis. Ruiter gaat de lange
colonne, waarin de fanfare en schuttersvereniging
lopen, vooraf
02.08 de twee met sabels uitgeruste verkenners en een
geuniformeerde schutter drinken dansend voor de camera
hun pul bier
02.14 boer en boerin Jan en Greet, zij met zg. knipmuts op-
met mandenwieg; zij geeft de volwassen "baby" de fles
02.22 de boer schiet snel en woning binnen ; de boerin
blijft met de kinderwagen voor de deur wachten en
wordt geplaagd door de dorpsjeugd
02.32 de boer komt het huis uit en stopt een gestolen brood
in de kinderwagen; als het paar weg loopt komt de
bewoner het huis uit en gaat hen met de stok achterna
02.44 watermolen in Haaksbergen
02.51 de twee evenwijdig opgestelde draaiende houten
schepraderen
02.56 kleine fanfare marcheert het marktplein voor het
stadhuis in Venlo op, gevolgd door ruiter,
tambour-maitre, vaandeldrager en schutterij.
De fanfare stelt zich op aan de voet van de
stadhuistrappen, vanwaar het gemeentebestuur het
schouwspel gadeslaat. Valuas en zijn vrouw, de twee
Venlose reuzen, stellen zich op voor het stadhuis
03.35 de met metalen rozetten behangen gildekoning
03.40 de twee reuzen met de koning
03.46 de twee reuzen met hun wit gesjerpte dansmeester
03.51 de reuzen dansen om hun eigen as begeleid door
vaandelzwaaier en fanfare
04.19 de reuzen neigen met de hoofden naar elkaar en geven
de kusmoel
04.24 close-up van de reuzengezichten
04.29 houten vogel op hoge schietboom op het topje daarvan
staat een Nederlands vlaggetje
04.36 beld vervaagt en maakt plaats voor haldronde muurnis
waarin Mariabeeld in de kerktoren van Gronsveld
04.42 tussen bomen verscholen wit kasteel met op de
voorgrond boomgaard
04.46 veld met bloeiende margrieten
04.51 jonge vrouw plukt bloemen aan de voet van grote
steenblokken
opgetrokken muur van ruine
04.59 de boom met de vogel; op de achtergrond doemt hoog
geboomte op
05.10 schuttersvereniging marcheert mrt fanfare het plein
op, waar de hoge schuttersboom is opgesteld
05.45 de oude schutterskoning poseert, behangen met zilveren
platen, met familie en de pastoor staande voor de deur
van de pastorie. Hij wordt door de pastoor ontdaan van
zijn uitmonstering, die naar binnen wordt doorgegeven
06.07 een kelk, de schuttersbeker wordt naar buiten
doorgegeven
06.14 openen van de ban door tambour met een roffel op de
kleine trom
06.20 de secretaris van de schutterij leest het reglement
voor
de pastoor tuurt door het vizier van het lange geweer,
een zeventiende eeuwse haakbus, dat schuin omhoog
tegen een ladder gelegd is die steunt tegen een
gemetselde post van het toegangshek van de pastorie
06.41 de winnaar van de wedstrijd danst van vreugde en wordt
in triomf op de schouders rondgedragen
07.06 de winnaar krijgt de eretekenen van de schutterskoning
omgehangen door de vorige koning en poseert met
koningin en pastoor en met zijn vorganger voor de
camera
07.25 close-up van de schutterskoning en koningin
07.31 detailbeeld van groene tak met lekkernijen en de
kranskoek
07.36 de schutters presenteren het geweer
07.40 het bestuur tijdens de huldiging van de konig
07.44 dame gaart rond met het dienblad met borrelglaasjes
terwijl journalist enkele deelnemers interviewt
07.53 Einde
Deel 4:
00.00 twee dames met dienbladen waarop gevulde
borrelglaasjes staan gereed en wachten tot de
schutters hun geweer aan de voet gezet hebben, en
presenteren
hen de drank
00.10 schutterskoning stelt zich op aan het hoofd van de
cadetten
00.14 em trekt dan met hen achter de vlaggendragers aan
langs het publiek
00.24 overzicht van het versierde plein voor de kerk waar
monniken en bruidjes zich hebben opgesteld
00.29 het baldakijn met daarvoor de in witte gewaden gehulde
misdienaren
00.33 bereden verkenners openen de processie
00.40 langs de kant van de weg worden staken met
processievaantjes waarin Maltezer kruis, in de grond
gestoken; over een baan midden op de rijweg worden
bloemen gestrooid
00.49 een flesje geestrijk vocht wordt in het struikgewas
aan de voet van een stammetje in de berm verborgen
01.01 de voorop rijdende ruiters naderen de boom, trekken
hun sabel rijden om de boom heen en draven terug
01.31 drie voetknechten, een onderofficier met twee bijlen
uitgeruste manschappen lopen zoekend om de boom,
verwijderen takken en vinden het flesje dat aan de
onderofficier gegeven wordt. De takken worden
losgehakt en in de berm gegooid
02.21 de boomstam wordt omgehakt waarbij de onderofficier de
houthakkers ondertussen en nadat de boom gevallen is
een glaasje laat drinken zichzelf vergeet hij niet
02.57 de schutters schrijden in lange colonne achter hun
vaandels over de weg
03.40 de schutters in colonne langzaam lopend in de
processie met hun geweren uit de Napoleontische tijd
03.52 de door meisjes gedragen baar met het Moeder Godsbeeld
wordt op een tafel boven de stomp van de boom
neergezet
04.12 de halfronde nis met het Mariabeeld in de kerktoren
04.19 een afdeling schutters lost een eresalvo
04.28 een drietal mannen komen met takkenbossen hek van
boeren erf uitrennen, gooien de bossen neer en slepen
gereedliggende dunne boomstammen weg
04.33 dan halen zij de takkenbossen op en gooien die over de
kromme stam die dwars over de holle weg gelegd is
05.14 detailbeeld van een takkenbos-barricade
05.19 de twee verkennende ruiters rijden tot aan de
hindernis, keren in galop terug en begeleiden dan de
met bijlen uitgeruste voetknechten naar de barricade,
die snel opgeruimd wordt
06.17 de ruiters doorkruisen stapvoets een veld met
hoogopgeschoten tarwe
06.37 de processie trekt langs de wuivende halmen van een
tarweveld. Eerst de ruiters, dan de schutters met hun
vaandels, vervolgens de bruidjes met de pastoor in hun
midden en daarna de dames met hun Moeder-godsbeeld
07.40 de schutters trekken voorbij
07.49 de monniken volgen daarachter
07.59 de misdienaren en de kapelaans met daarachter onder
het baldakijn de priesters, waarna de stoet gesloten
wordt door de burgelijke autoriteiten en schutters
08.29 Einde.
Deel 5:
00.00 De schutterij marcheert de straat op, gevolgd door de
harmonie. Men draagt een kepi met witte hanenveren,
donkere jas en witte broek
00.16 Schutterij en fanfare gaan kerk binnen
00.57 kapitein-ordonans gaat met bord de gelederen langs,
men deponeert zijn gaven op het bord, waarna de
opbrengst getoond wordt
01.05 Peleton lost over het hoofd van de schutterskoning een
eresalvo
01.12 Pastoor zegent met de wijwaterkwast de graven op het
kerkhof voor de aangetreden schutterij
01.39 Processie schrijdt over het pad langs de grafkruisen
01.50 De pastoor zegent een graf met wijwater, waarna de
schutterij weer een eresalvo lost
02.04 Schutters ontvangen geknield de zegen
02.07 Mannen en jongens trekken langs gezegend graf waarvoor
een drietal vrouwen geknield ligt
02.15 schutters begeleiden de schutterskoning in de stoet
02.28 De schuttersbeker wordt op tafel gezet voor de
secretaris, die toekijkt hoe de luitenant een jongetje
laat drinken, een tweede jongetje wil niet drinken,
een derde in matrozenpak weer wel
03.15 Jongetje in matrozenhesje drinkt uit de kelk, terwijl
de luitenant zijn papieren nakijkt
03.17 De secretaris maakt aantekeningen; een jongetje
poseert bij de beker
03.32 Scutterskoning met jongens van de jeugdschutterij
03.38 Vier geuniformeerde bielemannen (oud-gedienden) met
hoge warrige berenmutsen op
04.00 De vaandelwacht van de schutterij marcheert de
kloostertuin van het Domenicaner Klooster te Rijkholt
in, waar de paters wachten tot allen zich opgesteld
hebben
04.26 De abt begroet de schutterskoning
04.31 de glaasjes worden volgeschonken, die door een pater
aan de schutters worden uitgereikt
04.45 Een pater, vroeger Frans officier, trekt het koort uit
de loop van een voorlader, legt aan en drukt af
04.53 Praat dan vergenoegd in de camera en stimuleert
bajonet aanval
05.02 De dirigent voor de fanfare terwijl de kloosterlingen
toeluisteren, men speelt o.a. het volkslied
05.15 Men poseert voor de operateur
05.37 Vaandelwacht, schutterij, harmonie en escorte
marcheren af
06.07 Langs het kasteel van de familie Gadiot naar het
bastion, waar de vaandelwacht achter de kantelen
blijft staan
06.52 De schutterij formeert zich aan de kant van de
dorpsstraat
07.06 Rondedans door burgerij en schutterskoning
07.56 Schutterskoningin met hofdames verlaat woning aan de
Dorpsstraat, en begeeft zich naar de witte poort van
een hof en belt aan
08.25 De vrouw des huizes doet een rijksdaalder in de
beugeltas, evenzo gebeurd dit bij volgende deuren
08.57 De dames stappen in een treincoupe derde klas, waarna
de stoomloc de trein uit het station wegtrekt
09.16 Ze komen het station van Maastricht uit en lopen over
de Sint Servaasbrug
09.35 Gaan een winkel binnen
09.47 De dames genieten van een ijscoupe op een terrasje op
het Vrijthof
10.20 Einde
Deel 6:
00.00 Bakker kneedt deeg voor vlaaien in houten deegtrog, en
weegt op handweegschaal de juiste hoeveelheden af
00.39 De koningsvlaaienbakker rolt de deegbollen uit
tot ronde plakken, die in een bakvorm worden gevleid
01.16 Vrouwen scheppen compote-vruchten en vruchtengelei op
de deegplank en strijken dat zorgvuldig uit
01.45 Bakker snijdt deeg in dunne repen die hij kruiselings
over de gelei drappeert
02.17 Uitstalling van bakvormen met het sierdeeg
02.24 Bakkers plaatsen de bakvormen in de oven; het ijzeren
deurtje gaat dicht
02.51 De bakvormen worden met een houten bakkersspaan uit de
oven gehaald en voorzichtig op een tafeltje gezet
03.27 De vlaaien worden met poedersuiker bestrooid en in
droogstellingen gezet
03.44 Zes hofdames bij de in de buitenlucht opgestelde
vlaaien, op de middelste in het groepje vlaaien is de
tekst : Leve de koning, opgespoten
04.09 De dames versieren de meiwagen, evenals het tuig en
hoofdstel van het paard
04.36 Een buffet met spiegel en drie eetkamerstoelen,
gekocht in Maastricht, worden naar buiten gedragen en
op een wagen geplaatst
05.01 De koningin, met diadeem in het haar, verschijnt in de
deuropening, waarop de erewacht van de schutterij het
geweer presenteert
05.12 De koningin bestijgt de wagen en neemt plaats op de
hoogste zetel, twee hofdames zetten zich naast haar
05.28 Voorafgegaan door 3 ruiters zet de schutterij zich in
beweging, gevolgd door de praalwagen, de harmonie, en
nog een schutterij groep
06.25 Dames dragen geschenken naar buiten, terwijl de stoet
langs trekt
06.44 De schutterskoning hoort de door de koningin
voorgelezen feestrede, waarn amen naar binnen gaat
07.20 Schutterskoning in burgercostuum met bolhoed dringt
wijn
07.27 Een geuniformeerde schutterskoning richt zich tot de
dames op de praalwagen, waar de koningin haar
proclamatie voorleest
07.36 De schutterskoning met zijn op perkament gestelde rede
en een boeket bloemen
08.05 De oude koning keert van de wagen naar het trapbordes
terug en antwoord de koningin
08.17 De drie stoelen en het dressoir worden naar binnen
gedragen, de dames volgen met de geschenken
08.41 De koningin en de oude koning doen zich, evenals een
deel van de schutterij, tegoet aan een feestdis. Men
eet een stuk vlaai
09.34 Uit een houten vat wordt wijn in een kan gegoten
09.52 De leden van de schutterij genieten, aan lange tafels
gezeten, van spijs en drank
10.05 Terwijl de harmonie speelt maken de feestvierders een
rondedans
10.52 Einde
Extra afbeeldingen
- Zoom
- Het op de film gebaseerde boek van D.J. van der Ven
- Het op de film gebaseerde boek van D.J. van der Ven