Jolande Withuis werd geboren in 1949 en groeide op in een communistisch gezin. In 1980 studeerde ze cum laude af met haar studie sociologie aan de Universiteit van Amsterdam. In 1990 promoveerde ze met het proefschrift ‘Opoffering en heroïek. De mentale wereld van een communistische vrouwenorganisatie in naoorlogs Nederland, 1946-1976.’

Daarna werkte Withuis als columnist bij ‘Ad Valvas’, ‘Facta’ en ‘Opzij’ en was ze redacteur bij het ‘Maandblad Geestelijke Volksgezondheid’. In 2008 kwam haar biografie over verzetsheld Pim Boellaard, ‘Weest manlijk, zijt sterk’, uit. Hiervoor won zij verschillende prijzen waaronder de ‘Grote Geschiedenis Prijs’.

Vorig jaar was ze één van de gasten bij Marnix Koolhaas in het programma ‘Geschiedenisgasten’. Een belangrijk onderwerp bij het gesprek met Withuis was hoe het herdenken zich in ons land ontwikkelde sinds de Bevrijding. Zo maakten communisten, Joden en andere oorlogsgetroffenen elkaar het leven zuur tijdens de Koude Oorlog, waar iedereen zich nu onderdompelt in een groot, nationaal oorlogstrauma.

Withuis vertelde zo onder meer hoe vlak na de oorlog de communisten werden gezien als de nieuwe verraders van ons land. Twee kampen bestreden elkaar in die tijd in een hoogoplopend ideologisch conflict. Het is dankzij de debatten over de PVV en het herdenken nu opeens weer een actueel onderwerp.

Ook vertelde ze over de Dodenherdenking van 1970 toen een krans ter nagedachtenis van de homoseksuele slachtoffers hardhandig werd geweigerd. Dat onderwerp was toentertijd nog een taboe. Opvallend bij de begeleidende beelden is dat er veel minder mensen op de Dam stonden dan tegenwoordig. “Het was niet vaste prik dat je naar de herdenking ging”, aldus Withuis.

Kijk hier naar het historische overzicht van Withuis over de oorlog naar de oorlog.