Delft - Haarlem - Arnhem - Alkmaar - Groningen Oudste films van onze steden (1913 - 1919)

- Zoom
Delft in 1913
Bijna honderd jaar geleden werd de film ontdekt als toeristisch promotiemiddel. Stadsbesturen lieten films maken van hun steden, en lieten deze films als vóórfilms in de bioscopen vertonen.
Delft (1913):
Film over de gemeente Delft in het kader van de Polygoonserie
"Ons Land", oorspronkelijk gefilmd door cameraman Jules Stoop.
Onderwerp: pittoreske plekjes in de binnenstad.
- De Oostpoort gefilmd vanuit meerdere richtingen (matig
verkeer: paard-en-wagens, voetgangers, een auto, een sjees
10") totaal 34";
- paard-en-wagen met tank, draait gracht op, op achtergrond
toren Nieuwe Kerk, 7";
- gracht met bruggen en punter 5";
- gracht 6";
het stadhuis van Delft 7";
- vrachtkoets komt aanrijden over gracht (Voorstraat?) 19";
- brug over gracht 9";
- rondom de Oude Kerk ofwel St. Hypolytuskerk: diverse
doorkijkjes in de binnenstad, grachten, 71";
steegje met oa man met handkar, 9";
- de voormalige vleeshal (nu: vismarkt) met kopers, verkopers,
uitgestalde viswaar + het schoonmaken van haringen, 44";
stadsshots oude binnenstad: doorkijkjes, bruggen,
paard-en-wagen rijdt voorbij, punter in gracht, gevels, totaal
43".
Haarlem (1913):
02:06 Grote of St.Bavokerk; Grote Markt met rustig verkeer (voetgangers, handkar, tram, paard-en-wagen); standbeeld van Laurens Janszoon Coster (hoek Vleeshal zichtbaar) 20"; trap stadhuis 13"; 02:28 interieur St.Bavokerk 41" met oa het Müller-orgel 12"; - hoge shots 46" 1'49" vanaf kerk, oa rijdende tram 10"; - gebouw met trapgevel en geornamenteerde dakkapel (Vleeshal?) 16"; - kade: afgemeerde schuiten en tjalken en kleine hijskraan 24"; - rijer: kade oa met uit te laden/ -geladen waar 15"; 05:50 vaarshots: bruggen, spoorbrug met rijdende trein 18", molen, toren Nieuwe Kerk, bomen, afgemeerde schepen; - een int.: glas-in-lood ramen, schilderijen, schouw, enz. 23"; - tram over brug 9"; 09:19 straatshots, weinig verkeer, totaal 3'40": trams (oa een met aanduiding "Den Hout"), paard-en-wagen, vrouw met kinderwagen; spelende kinderen, man met ladders op handkar, fietser; (rijer) langs gevels, achter koets; 10:38 park, paviljoen "Welgelegen" (het huidige provinciehuis) 24"; laan met hoge bomen: wandelaars en motor met zijspan 24"; 11:57 close shots herten (geen omheining te zien) 18"; 12:53 rijer 30": oa spoorwegviaduct en station 9"; 13:23 huisjes tegen de Grote of St. Bavokerk 6"; 13:29 diverse straatshots, geen/weinig verkeer, voetgangers, spelende kinderen, man met ladders op handkar, fietser, tram, handkar, paard-en-wagen 1'53"; 15:22 rijer, eindigend bij Grote of St. Bavokerk: gevels, achter koetsen, paard-en-wagen, handkar 46"; 15:48 diverse beelden Amsterdamse Poort 31". 00:16:16 - 00:29:49 - Amsterdamse Poort 3"; rijer door straat en laan 33"; vijver of singel 6"; 17:00 standbeeld Frans Hals (bovenste stukje buiten beeld) 7"; - rijer langs gevels en water 21"; pan langs park 27"; park/tuin met achter bomen verscholen gebouwen 6"; rijer langs gevels en robuust, vrijstaand gebouw, 20"; - rijer, stadsshot: tram, fietser, kiosk, voetgangers, 10"; - rijer langs gracht of singel 25"; - vaarshots: bruggen, breed water, rijen hoge bomen, afgemeerde schepen, oa een tjalk, 1'44"; 20:33 rijer, stadsshot, verkeer, 14"; 20:44 park: vijver met waterlelies cu 15" en wandelaar, 20"; 21:04 bollenvelden: oa tulpen, landarbeiders, totaal 1'14"; - hoek plein: toren Nieuwe Kerk, gevel, meisje op fiets, 11"; 22:30 ext. Frans Halsmuseum 49" oa zonnewijzer 46"; - pan langs gebouw met langgerekte gevel, ingang met bordes, hoge ramen met kleine ruiten; 24:31 div hofjes met bewoonsters 1'40", oa blinde man verricht handwerk 8", bejaarde vrouw pompt water 14", curiosa: bejaarde vrouw loopt al breiend heen en weer 20"; - kerkmuur, twee jongetjes, fietser, paard-en-wagen; 26:33 ext. "Bewaar- en oefenschool voor jonge kinderen" 17"; - pan gevel 15"; poortje 12"; bos/park met vijver 18"; - het Spaarne, vanaf de Hooimarkt, links molen "De Adriaan" (gedeeltelijk), op achtergrond St. Bavokerk, voorbijvarende zeilboot, 14"; - diverse hoge shots vanaf de St. Bavokerk 1'49".
Arnhem:
straatshots: op voorgrond gebouw met twee poorten, weinig publiek, man met bakfiets, twee lantaarnpalen, op achtergrond kerk met twee torens, 9"; - gebouwen, stukje kerktoren, bomen, op achtergrond: dak kerkgebouw met torentjes, 16"; - binnenstad: nauwe straat, man met handkar, op achtergrond gedeelte kerktoren, 17". 19:12 Arnhem: straatshot: brede weg met tramrails, enkele voetgangers en fietsers, gedeelte viaduct, 8". Locatie onbekend: 19:22 pan langs groot gebouw met koepels, boogramen, met lichte steen versierde gevels, op voorgrond: publiek, trams, bomen, 31"; - rokende man in parkachtige omgeving, uitkijkend over heuvelachtig landschap, 14"; 20:06 drie vrouwen met schorten, emmers en een handkarretje, wandelen over brug, op achtergrond landhuis, 6"; - pan. langs wei met koeien, op achtergrond villa, gebouwen en bomen 27"; Arnhem: 20:41 leunend op wielen van een kanon, vijf bejaarde mannen in militair uniform, hoogstwaarschijnlijk bewoners van Bronbeek, villa bij Arnhem, Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen. Locatie onbekend: 20:55 schipbrug over brede rivier, 48"; - rivierbocht in landelijke omgeving, 15"; - kudde schapen 33" met herder en hond 6"; Rozendaal, Gld.: 22:33 kasteel Rosendael, een omgracht landhuis met middeleeuwse, ronde toren van het vroegere kasteel, gelegen in landschapspark Park Rosendael, 34"; 23:06 recreatie: attraktie "de Bedriegertjes": man stelt waterstralen vanuit de grond in werking, twee kinderen rennen er overheen, 14".
Alkmaar (1916):
Stadsgezichten Alkmaar: het centrum, de bekende gebouwen en
de pittoresque plekjes.
- Straatshot: voetgangers, bakker met kar 8" en rijdende tram
6", totaal 14";
- gezicht vanuit portiek van de Grote Kerk of Laurenskerk
16";
- gedeelte exterieur Grote- of Laurenskerk 10";
- hoog shot: smalle straat met twee voetgangers, hondje en
slagers/bakkersknecht op transportfiets 9";
- pan: ophaalbrug, gracht met binnenvaartschip, gebouw aan
plein, 8";
13:51 voetgangers, arbeiders met handkar bij ophaalbrug, 11";
- paard-en-wagen, voetgangers en fietsers passeren stenen
bruggetje, 9";
- vierkant gebouwtje met klokketoren aan kade, in water, 10";
- stadsshots: voetgangers, paard-en- wagen over ophaalbrug
13";
- straatshots: voetgangers, arbeider duwt handkar met krat,
arbeider laadt handkar met zakken, 25";
14:48 oa div. Alkmaarse ophaalbruggen (ook in actie) 1'13";
- bejaarden op hofje Oude Mannen- en Vrouwenhuis, 8";
- gezicht via gracht met ophaalbrug op Waaggebouw en
(kerk?)toren daarachter, 7";
16:16 hoge pan: van straat (op voorgrond: vlag "Lunchroom De
Karsenboom") langs gevel oude stadhuis, 21";
- straatshot: voetgangers, paardetram en gevels (op een ervan
tekst "Hotel Proot") 13".
Groningen:
00:30:11 - 00:42:57 - Pan. langs Eemskanaal met zeilschepen en station 32" en langs villa's 30"; 34:14 Herebrug met zeilschip 10", voetgangers en trams 34", op achtergrond toren St. Jozefkerk; - rijer over brug 38", uitkomend bij Hereplein, straatshot: veel voetgangers, fietsers, tram 30"; - singel, veel toeschouwers; plantsoen, rustige laan 17"; - rijer door Herestraat, richting Vis-/Grote Markt: fietsers, paard-en-wagens, voetgangers, koetsje, twee agenten, straatveger met handkar, Hotel-café De Unie, trams 1'16"; 35:03 stadhuis 12" en op achtergrond Akerk 5"; 35:33 het Goudkantoor 9"; 36:06 panorama vanaf Martinitoren 1'40" oa stadhuis 18"; - straatshot op achtergrond Martinitoren 12" + 11"; 37:59 hofje, (St. Anthonygasthuis?): ingang met gedenksteen 10" met bejaarde bewoners 34"; - straatje, eindigend in poort, oa twee mannen met ratels(?) 9"; cu 26" poort met open koets 15", fietsers en kinderen; - kinderen spelend in straatje 8"; - kade, gebouw, aangemeerde schepen 13"; 40:11 pan. langs gevels Vismarkt met Martinitoren 29"; 40:41 rijer 21" door brede straat, Martinitoren op achtergrond (tram, handkarren, paard-en-wagen, fietsers, schoolklasje, straatveger), uitkomend op de Grote Markt met bioscoop Cinema Palace; 42:30 rijer 27" door winkelstraat uitkomend op de Vismarkt met (rechts) stukje Akerk. Aantekening: Onderdeel van serie "Ons Land". 00:42:52 - 00:55:36 - Rijer en diverse hoge shots winkelstraat; 43:49 uitzicht vanuit straat op Vismarkt met Korenbeurs en Akerk 15"; 44:04 rijer door straat uitkomend op Vismarkt met Akerk en Korenbeurs 27"; 44:31 rijer door de Munnekeholm met op 44:46 links postkantoor; 45:39 rijer Stationsweg, rechts Verbindingskanaal met Emmabrug 10"; - panorama vanaf toren Akerk 19", op voorgrond oa Vismarkt; 47:08 Vismarkt met Martinitoren 16"; 47:24 Noorderhaven met zeilschepen en stoomschip 31"; 47:55 Guyotplein met monument en Koninklijk Instituut voor Doven H.D. Guyot 62"; 48:57 de Academie aan de Broerstraat 25"; 49:51 diverse ext. Academisch Ziekenhuis 1'45" oa ext. ziekenzaal met patiënten 15"; 51:13 ophalen en neerlaten ophaalburg Turfsingel ivm passerende stoomsleepboot met geladen schuiten, op achtergrond Martinitoren 72"; 52:13 ext. Gronings Museum 16"; - gracht met zeilschepen 20"; 52:49 rijer over viaduct Hereweg 11"; - hoog shot spoorwegemplacement: stoomlocomotieven met goederenwagons 15"; 53:16 rijer over Hereweg 19"; - zondagmorgen (recreatie) in het Sterrebos 12"; 53:47 diverse shots Noorderplantsoen 64" (brug over vijver, eendjes, muziekkoepel 7", stenen waterbassin, 64"; 54:51 pan. 45" Oosterhaven met St. Jozeftoren, zeilschepen, oa driemaster, pakhuizen (oa "Schilthuis Handelsvereniging" 25") en overslag.