-
Communistentrouw
15 mei 2012
Jos Palm
Stel je voor: je zit zo’n tien jaar in de Goelag, komt eruit, en je meldt je opnieuw aan bij de Communistische Partij van de Sovjet Unie. Zulke dingen gebeurden ooit in het voormalige arbeidersparadijs. En er is maar een vraag: hoe was dit mogelijk? Over die vraag schreef de Engels-Nederlandse historica en onderzoekster bij het NIOD, Nancy Adler, een prachtig boek. Het heet: ‘ Keeping Faith with the party. Communist Believers Return from the Gulag.’
Lees verder Boek van de week: de Goelag
-
Mussert & Co. De NSB-leider en zijn vertrouwelingen
6 mei 2012
Jos Palm
Mussert was een soort omhooggevallen burgerman die fout werd. Zo ongeveer is heel lang het beeld van ‘de leider’ geweest in de geschiedschrijving. Ten onrechte, aldus publicist Tessel Pollmann. Mussert was bewust fout vanaf het begin.
Lees verder Boek van de week: Anton Mussert
-
Schoemaker: architect van Indonesië
15 april 2012
Anne van Mourik
Dat ons Indië en Indonesië nog sporen draagt van een eigen koloniale-tropische architectuur is vooral te danken aan Charles Schoemaker. Deze architect “was a great man”, een vriend van alle Indonesiërs, zei Soekarno over Schoemaker. De eigenzinnige architect heeft nu zijn welverdiende biografie.
Lees verder Boek van de week: Tropical Modernity. Life and Work of C.P. Wolff Schoemaker’
-
Charles de Gaulle 1890-1970
30 maart 2012
Jos Palm
Niet Napoleon maar generaal Charles de Gaulle werd door de Fransen alweer enige jaren geleden gekozen tot grootste Fransman aller tijden. Over de generaal verscheen kortelings een even heldere, degelijke en onderhoudende biografie, geschreven door historicus Henk Wesseling.
Lees verder Boek van de week: De generaal die ‘nee’ zei
-
23 maart 2012
Steffie van den Oord beschrijft in 'Oud was ik toen ik jong was: Het leven van een eeuw' drie verschillende persoonlijke verhalen van mensen van wie het lot op tragische wijze door de geschiedenis of de tijdsgeest bepaald werd. Ondanks dat de geschiedenis hen op onbarmhartige wijze overdonderd heeft, zijn de hoofdpersonen vooral ‘overlevers’ gebleken en hebben zij allen, ondanks alles, een zeer hoge leeftijd bereikt.
Lees verder Boek van de week: Oud was ik toen ik jong was
-
Actuele problemen in het licht van de geschiedenis
8 maart 2012
Rik Binnendijk
Proberen iets van het verleden te leren zal bij veel historici vooral gefronste wenkbrauwen opleveren. Toch wil Rutger Bregman in zijn boek Met de kennis van toen, Actuele problemen in het licht'' van de geschiedenis meer doen dan de academische mores toestaan. Aan de hand van een grote diversiteit van actuele problemen probeert Bregman te laten zien dat geschiedenis niet alleen stoffig en academisch is, maar ook dat het een verhelderend licht kan werpen op hedendaagse ontwikkelingen.
Lees verder Boek van de week: Met de kennis van toen
-
De economische, politieke en persoonlijke geschiedenissen van de Euro
21 februari 2012
Rik Binnendijk
Roel Janssens 'De Euro, Twintig Jaar na het Verdrag van Maastricht' komt op een interessant moment uit. Het is deze februari precies twintig jaar geleden dat het Verdrag van Maastricht, dat de basis vormt van de Euro, ondertekend is. Juist nu lijkt het optimisme over de gemeenschappelijke munt verder weg dan ooit. Een uiterst wrang jubileum dus. Ook Janssen roert de crisis aan, maar zijn boek gaat vooral over de aanloop naar het Verdrag van Maastricht en de uiteindelijke invoering van de euro in 2002. Aan de hand van gesprekken met zes hoofdrolspelers tijdens het verdrag van Maastricht beschrijft Janssen de belangrijkste economische, politieke en persoonlijke verwikkelingen, voor, tijdens en na Maastricht.
Lees verder De Euro, Twintig Jaar na het Verdrag van Maastricht
-
ondergang van de Roomse kerk
3 februari 2012
Deze week is het nieuwe boek van OVT-redakteur Jos Palm verschenen.
Lees verder Moederkerk
-
Een fotografisch onderzoek naar het Auschwitz van de oorlog en het Oświęcim van vandaag
17 januari 2012
Jos Palm
Auschwitz is een monumentaal symbool. We weten er alles van, meer dan ons lief is. De toegangspoort met ‘Arbeit Macht Frei’, het selectieperron van Birkenau, de gaskamers, de crematoria. Iedereen kent ze uit talloze beschrijvingen, documentaires en films als Schindlers List en Sophie’s Choise. Auschwitz, kortom, is humanitair gemeengoed, even verplichtend als verpletterend.
Lees verder Auschwitz – Oświęcim
-
De reflex uit Betondorp
22 december 2011
Jos Palm
Karel van het Reve was een columnist tegen de tijd, in zijn meningen en in zijn stijl.
Van die kwaliteit getuigt ook het kortelings verschenen zevende en laatste deel van zijn verzameld werk. We maken hierin hernieuwd kennis met de stukjesschrijver, die sprak voor de microfoon van de Wereldomroep (Luisteraars!) en die schreef voor het Amsterdamse Parool (Achteraf). En hoewel een deel van dit schrijven inmiddels enigszins gedateerd is, bevalt het nog altijd. Het is namelijk, net als bijna al het werk van Van het Reve, niet bedorven door literaire gewoonten, trefzeker in zijn scherpe analyses van zogenoemd algemeen geldende aannames, en het bevat prachtig autobiografisch materiaal.
Lees verder Boek van de week: Karel van het Reve
-
Een bloedige geschiedenis van de Chilisalpeter
8 december 2011
Bij uitzondering ditmaal geen boek, maar een film geïnspireerd op een boek in het boek van de week. Kortelings verscheen Het witte goud, over de Chilisalpeterwinning-en handel in respectievelijk in Chili en Groningen. De salpeter maakte eind 19e begin 20ste eeuw Chileense arbeiders arm en Groningse boeren rijk.
Lees verder Film van de week: Het Witte Goud
-
Een freule van dertien. Hofschandalen in de 19e eeuw - Madelon Djajadiningrat
18 november 2011
Familieschandalen genoeg in ‘een freule van dertien’. Het verhaal draait om Marianne von Evers. Een meisje dat met haar moeder in kasteel Annadael in Limurg bij Roermond ondergebracht zit. Ze weet niet aan wie ze haar achternaam te danken heeft en hoe haar complexe familie in elkaar zit. Bladzijde voor bladzijde ontdekt de lezer alle smeuïge hofschandalen rond de kastelen in Limburg en Wenen en bij de families de Liedel,Von Schloissnigg en van Oranje.
Lees verder Boek van de week: Bastaardkinderen van een bastaard
-
Marius van Houten, marechaussee en diplomaat
11 november 2011
Noor Goedhart
Zonder Marius van Houten zou de Nederlandse politie er anders hebben uitgezien. Deze officier van de Koninklijke marechaussee zette zich in voor een internationale aanpak van criminaliteit en bij de Nederlandse politie pleitte hij voor een wetenschappelijke opsporingsdienst. Een sprankelend boek over een man met vele verdiensten.
Lees verder Boek van de week: Houthakken met Wilhelm
-
Bij de paus aan tafel: culinaire cultuur in de renaissance en de barok
21 oktober 2011
Noor Goedhart
Voedsel en macht zijn al decennia lang nauw met elkaar verweven. Te denken aan het Romeinse brood en spelen of de revolutie van hongerige Fransen in 1789. Wie zijn macht wil behouden, doet er goed aan zijn onderdanen eten te geven en wie zijn macht wil laten zien dekt pronkend een rijke tafel.
Lees verder Boek van de week: Smulpapen
-
3 oktober 2011
Noor Goedhart
Leiden’s ontzet op 3 oktober is onderdeel van het collectieve geheugen van Nederland.
Honger, heldendaden en wonderbaarlijke spijziging bij de bevrijding. Haring en wittebrood.
De grootse jaarlijkse festiviteiten in Leiden waarmee het ontzet op 3 oktober 1574 worden herdacht,waren aanleiding om een groep historici samen te brengen en een boek te schrijven waarin de Leidse bezetting besproken wordt.
Lees verder Boek van de week: Belaagd & Belegerd
-
Broers en zussen van beroemdheden
2 oktober 2011
Noor Goedhart
Dat Hitler een zus had, vergeten we wel eens. De grootste politieke misdadiger van de twintigste eeuw eiste zogezegd alle aandacht op, en wilde overigens zelf ook niets van zijn familie weten. Bij Napoleon daarentegen denken we gelijk ook aan zijn broers en zussen, die door hem goed bedacht werden. Zoals bijvoorbeeld Lodewijk Napoleon. Hij kreeg een heel koninkrijk, Holland genaamd. Over de onbekende broers en zussen van beroemdheden verscheen een aardig boekje.
Lees verder Boek van de week: Het beroemde broer & zus boek
-
De betekenis van 1798
23 september 2011
Frankrijk had Danton en Robespierre. Frankrijk had een echte revolutie in 1789. Onze Bataafse Revolutie van 1795 en 1798 stak er maar bleekjes bij af. Dat is dus niet helemaal het geval. Al waren onze Danton’s en Robespierre’s gematigd en niet gewelddadig, op Nederlandse wijze brachten ze toch een golf van terreur teweeg. Zo blijkt uit hetnieuwe boekje van de historicus Niek van Sas.
Lees verder Boek van de week: Bataafse terreur
-
De dagboeken van de man naast Hitler
8 september 2011
Daan Blokker
Hij was de man die opriep tot de totale oorlog, de propagandakundige achter Hitler: doctor Joseph Goebbels. Zijn actieve levenlang hield hij een dagboek bij. Geen gewoon dagboek, maar een bewieroking van Hitler, hemzelf en het nazisme – in die volgorde. Uit zijn dagboeken is nu een selectie gemaakt, voorzien van uitgebreide voorbeschouwing.
Lees verder Boek van de week: Joseph Goebbels
-
Fanny Schoonheyt: Hollands meisje in de Spaanse burgeroorlog
2 september 2011
Jos Palm
Ze was tijdens haar leven al legendarisch. Een ‘ koningin van de mitrailleur’, maar ‘ ook een heel vrouwelijk vrouwtje juist’, aldus haar commandant. We hebben het over Fanny Schoonheyt, Spanjestrijdster tussen 1936 en 1939. Journaliste en documentairemaakster Yvonne Scholten beschreef haar leven in een mooi en eerlijk boek.
Lees verder Boek van de week: Mitrailleurkoningin
-
Stalin was geen Lenin, Hoessein geen Hitler
14 augustus 2011
Jos Palm
Pearl Harbor. Zo reageerden mannen in een Amsterdams koffiehuis op de Albert Cuyp bij het zien van de beelden op 11 september 2001. Kortom: de geschiedenis doet alsof ze zich herhaalt. Dat zulks slechts schijn is, blijkt uit het aardige nachtkastboekje van historicus Jaap Cohen.
Lees verder Boek van de week: de geschiedenis herhaalt zich niet
-
Leesboek over de geschiedenis van het Parlement
31 juli 2011
Jos Palm
Politiek brengt niet vanzelf het beste in de mens naar boven, maar het levert wel spektakel op. Zo concludeerde Plato al in de vierde eeuw voor Chr. Dat ook in het Nederlandse parlement en in de politiek als zodanig veel drama was, is niet te merken aan het leesboek Parlementaire geschiedenis van Nederland, dat onlangs verscheen.
Lees verder Boek van de week: De Tweede Kamer
-
De vele wortels van onze cultuur
19 juli 2011
Jos Palm
Europa is tegenwoordig vooral een economisch systeem voor sterke en zwakkere broeders. Ooit was het allereerst een cultuur. Wie over Europa sprak, sprak over ‘ De Christenheid’. Na de Verlichting werd dat anders. Zo lezen we in het Europa-boek van historicus Joep Leerssen.
Lees verder Boek van de week: Europa
-
De joodse fabrikantenfamilie Spanjaard
24 juni 2011
Daan Blokker
Dit boek vertelt de geschiedenis van de joodse familie Spanjaard, en de bijbehorende Spanjaard textiel fabriek, die haar basis had in het Twentse dorpje Borne. Aan de hand hiervan krijg je een beeld van Nederland tijdens en net na de industriële revolutie en van het joodse leven in die periode. Ook de tweede wereldoorlog en de tweede helft van de 20e eeuw komen aan bod.
Lees verder Boek van de week: Verweven met Twente
-
Hoe Spinoza en Marx Europa een lesje leerden
10 juni 2011
Jos Palm
Over de joodse emancipatie is al veel geschreven. Maar een boek dat vrolijk en trots de prestaties van zulke uiteenlopende joden als Heine, Marx, Freud en Mahler op een rij zet, was er nog niet. De Amerikaanse journalist Michael Goldfarb schreef het. Het leverde een even onderhoudende als leerzame studie op.
Lees verder Boek van de week: De weg uit het getto
-
Een nuchtere balans van vijfhonderd jaar immigratie
27 mei 2011
Daan Blokker
“Kijken we als historici terug op de afgelopen decennia, dan kunnen we er niet omheen dat door het dominante, politiek correcte taboe integratieproblemen inderdaad te lang niet of te weinig zijn benoemd. […] Verder dan dat kunnen wij de integratiepessimisten vooralsnog echter niet bijvallen. Hun geschriften […] vallen namelijk op door vaagheid als het gaat om feitelijke bewijzen van de stelling dat de massa-immigratie een links complot was, of dat Nederland jarenlang in een cultuurrelativistische roes leefde waaruit het door de politieke correctheid moeilijk ontwaken was.”
Lees verder Boek van de week: Winnaars en verliezers
