Alles over papa Hitler Boek van de week: Mailer over Hitler
‘Tot op de dag van vandaag blijft Hitler de allergrootste obsessie. Welke Duitser probeert hem niet te begrijpen? En waar vind je er een die tevreden is met het antwoord?’ Zo geeft de Amerikaanse schrijver Norman Mailer in zijn boek Het Kasteel in het Woud in welke leemte hij met zijn roman over de jeugd van Adolf Hitler wil voorzien.
Alles over papa Hitler
Voor Mailer (84) is er maar één manier om Hitlers persoonlijkheid te kunnen begrijpen; het is het werk van de duivel. Vandaar dat hij in zijn boek het perspectief van een onderduivel kiest. Die had, in opdracht van zijn baas, het gezin Hitler onder zijn hoede. Hij was erbij toen Adolfje verwekt werd, hij plantte op cruciale momenten gedachten in het hoofd van de gezinsleden, hij was het ook die invloed uitoefende op de loop der dingen zodat Hitler uiteindelijk zou kunnen uitgroeien tot ‘het roofdier van de eeuw.’
Mailer stapt hier rond in een historische leegte. Van Hitlers jeugdjaren is vrijwel niets bekend. Gewetensvolle historici doen er, als het hierover gaat, dan ook meestal het zwijgen toe. Natuurlijk, er zijn een paar foto’s: vader Alois, de douaneambtenaar met zijn wijd uitstaande bakkebaarden, moeder Klara, met haar peilende, hemelsblauwe ogen, en natuurlijk Adolfje zelf, als baby op een fluwelen stoelzitting: blozende wangetjes, ronde afwachtende ogen, nat mondje, ravenzwart haar, sokjes. Maar wat dat jongetje hoorde en zag, wat er in dat hoofdje broeide, hoe het toeging op de vele adressen waar het gezin woonde: er is eenvoudig niets over te vinden.
Geen probleem voor Norman Mailer. In interviews laat hij doorschemeren dat hij Adolf Hitler op zijn minst zo goed kent als alle Hitler-vorsers bij elkaar. En dat is vanuit zijn persoonlijke geschiedenis ook wel te begrijpen. ‘Ik ben sinds mijn negende gefixeerd op Hitler,’zegt hij in de Volkskrant. ‘Zijn vader was niet zo slecht, zijn moeder was een brave vrouw. Dat intrigeerde me. Hij is op rationele wijze niet te verklaren.’
En dus laat hij de duivel het vuile werk doen. Het resultaat is een roman die vooral over Hitlers vader gaat en die, ondanks het vertelperspectief van de onderduivel, van de Hitlers mensen maakt van vlees en bloed. Dat Mailer daar een bovennatuurlijke verteller voor gebruikt, duidt erop dat ook hij Hitler niet zonder handschoenen durft aan te pakken. Hoe menselijk hij ook is.
Mathijs Deen, redacteur van OVT
Norman Mailer, Het Kasteel in het Woud
Rothschild &Bach, 2007
ISBN 978 90 499 5056 9
The Castle in the Forest
Random House, 2007
ISBN 9780394536491
