Had Jane ook al de broek aan? Boek van de week: Feminisme in de prehistorie
- Zoom
- onzichtbarevrouw
We zijn gewend naar de geschiedenis te kijken als de eeuwige strijd der seksen. Toch schijnen mannen en vrouwen ooit vooral gewoon samen gevochten en genoten te hebben. Dat was in de tijd van Toenga en van de Venus van Willendorf, de oermoeder waaraan alles groot en imposant was. Zo blijkt uit een nieuw boek van drie Amerikaanse prehistoriekenners.
Had Jane ook al de broek aan?
We meenden zeker te weten hoe het zat met de rolverdeling der seksen in de oertijd. De vrouw zat vanaf den beginne thuis en de man ging er als een Tarzan op uit, om een lekker stukje vlees voor moederen en kinderen te bemachtigen. Hij was de jager, zij de verzamelaar die hier een noot en daar een bes plukte.
Of het werkelijk zo ging, is nog maar de vraag. Zo blijkt uit het juist uitgekomen boek ‘De onzichtbare vrouw’ van drie Amerikaanse kenners van de vroegste tijden. Allereerst blijkt dat vrouwen ook op klein wild joegen en dat ze vallen zetten, dichtbij de eigen nederzetting. Maar veel belangrijker is de constatering dat we eigenlijk helemaal niet weten hoe belangrijk het stukje vlees nou eigenlijk was in de prehistorie.
Heel waarschijnlijk is dat 75 tot 100 procent van het voedingspatroon bestond uit plantaardig voedsel. ‘Er werd twee miljoen jaar geleden weliswaar stenen gereedschap gebruikt om beenderen van het vlees te ontdoen en om botten kapot te slaan om bij het beenmerg te kunnen komen, maar het is onmogelijk te zeggen hoe belangrijk dit vlees en beenmerg eigenlijk waren’, schrijven de auteurs.
De conclusie dat de noten, bessen en zo meer de hoofdmaaltijd vormden, laten ze aan de lezers, die dan tegelijk ook mogen bedenken, wie er welbeschouwd voor die dagelijkse kost zorgden. Juist, dat waren de vrouwen, de mannen brachten wat extra’s, dat was hun verdienste.
Een ander schokkend gegeven uit het boek is dat niet de heren, maar de dames het meeste instrumenten en werktuigen fabriceerden. Om kort te gaan: de rolverdeling tussen man en vrouw in de prehistorie correspondeert maar in beperkte mate met de klassieke taakverdeling tussen Adam en Eva. En de historische gegroeide mannelijke superioriteit is evenmin vanzelf uit de oertijd af te leiden.
Reden te over dus om ‘De onzichtbare vrouw’ bij de hand te nemen. Ter lering voor de heren onder ons, en tot vermaak en troost van de dames.
Jos Palm, redacteur OVT
J.M. Adovasio, Olga Soffer en Jake Page, ‘De onzichtbare vrouw. De rol van mannen en vrouwen in de prehistorie’, Uitgeverij Artemis@Co, 302 p.
