De stap van Herodotus, die als een antropoloog en natuurvorser rondtrok naar de honkvastere Aristoteles die binnen de muren van Athene experimenteerde en een streng systematisch bouwwerk optrok, beslaat ongeveer 130 jaar. Herodotus en Aristoteles staan model voor twee essentiële, opeenvolgende stappen, die in de wetenschap aan het toetsen van theorieën vooraf gaan. Herodotus verzamelde data, Aristoteles deelde ze in, bracht ze onder in een systeem. En de plek waar hij dat deed, was het Lyceum in Athene, in de 4e eeuw voor Christus.
De onderverdeling die hij maakte in het dierenrijk heeft enorm lang stand gehouden. Maar om Aristoteles alleen te zien als een koele systematicus, zou de man tekort doen. “Ook bij dieren die voor de waarneming niet aantrekkelijk zijn, schenkt de natuur die ze vervaardigd heeft bij het bestuderen ontzaglijk veel genot aan wie in staat is hun oorzaken te onderkennen en een filosofische aanleg heeft,” schrijft hij in zijn boek over de natuur: de Historia Animalium. Het zijn woorden die niet alleen een onderzoekende geest, maar ook liefde voor de natuur verraden.
“In alle voortbrengselen van de natuur schuilt iets wonder moois,” gaat hij door. “We moeten het onderzoek naar elke diersoort aanvatten zonder een vies gezicht te zetten, omdat ze allemaal iets van de schoonheid van de natuur in zich bergen. Het niet-toevallige, het doelmatige is immers in de producten van de natuur bij uitstek aanwezig, en het doel ter wille waarvan iets zich heeft samengesteld of is ontstaan vertegenwoordigt hier de schoonheid.”