De lange weg naar Darwin 6: Herodotus, de eerste natuurvorser

- Vergroten
Egyptian plover
De Lange weg naar Darwin De ontwikkeling van menselijke opvattingen over hun eigen plek in de natuur voorafgaand aan Darwin. Afl 6: Classicus Anton van Hooff over Herodotus, de eerste natuurvorser.
OVT 25 oktober 2009 uur 2 (8 min)
De lange weg naar Darwin is geen gestage reis over een rechte weg van de mammoetsteppe naar het Victoriaanse Engeland. De weg kronkelt, de tocht verloopt langzaam en soms gaan er duizenden jaren voorbij zonder dat de koets van zijn plaats komt. Maar nu, in de vijfde eeuw voor Christus, zit er opeens schot in de reis. Want in het proza van Herodotus klinkt een heel nieuwe toon, modern, precies, soms ironisch, altijd leergierig. Voor het eerst beschrijft de schrijver de natuur niet als een mythisch rijk, een woonplaats van Goden of een verloren paradijs. Herodotus observeert en beschrijft. Het is alsof de lange weg naar Darwin van een kronkelend bospad opeens is overgegaan in een snelweg. Het is een wonderlijke ervaring. Waar komt die nieuwe toon opeens vandaan?
Herodotus maakte voor zijn boek de Historiƫn een reis door de hele voor hem bekende wereld. Hij beschrijft van Babylon tot Egypte alles wat hij ziet en te horen krijgt over geografie, mensen, talen, gebruiken en, niet te vergeten de natuurlijke omgeving. En het is tijdloos proza. Als Herodotus een krokodil beschrijft, en observeert hoe kleine vogels in hun gesperde bek lopen en bloedzuigers wegpikken, dan doet dat heel modern en nauwkeurig aan. Soms tekent hij onzin verhalen op, bijvoorbeeld als hij de Phoenix beschrijft. Maar hij laat dan niet na om erbij te zeggen dat hij er zelf niets van gelooft.
Herodotus observeert, luistert en tekent op. Hij verzamelt data. Net als Darwin op de Beagle.
Herodotos: Het verslag van mijn onderzoek.
Uitgeverij Sun
isbn 9789061684503