Hoofdinhoud

De lange weg naar Darwin 21: Georges-Louis Buffon; soorten veranderen en de aarde is oud.

  • 17.11.2010
43230983
Vergroten
43230983

De Lange weg naar Darwin De ontwikkeling van menselijke opvattingen over hun eigen plek in de natuur voorafgaand aan Darwin. Afl.21: Rob Visser over de Franse naturalist Georges-Louis Buffon: soorten veranderen en de aarde is oud

OVT 21 maart 2010 uur 2 (8 min)

Dacht Linnaeus nog dat hij klaar was door de onveranderlijke natuur te catagoriseren, nauwelijks een halve eeuw later rijpt voorzichtig het inzicht dat natuur misschien wel veranderlijk is, en dat ze voor die verandering de tijd neemt; oneindig meer tijd dan iemand ooit heeft durven denken.
Het is Parijs 1778, de Jardins du Roi, de tuinen van de koning, waar de tuinbaas/naturalist/chef dierentuin Georges Louis met zijn boeken Histoires Naturelles en les Epoques de la Nature probeert af te rekenen met dat statische beeld van een recent geschapen aarde met onveranderlijke soorten.
De Buffon kon niet uit de voeten met het beroep dat Linnaeus deed op de schepper om dingen als biodiversiteit te verklaren. Buffon, als een echte verlichte wetenschapper, wilde niet vertrouwen op metafysica, maar de rede moest op eigen houtje problemen doorgronden en verklaren.
Du Buffon wist nog niet precies welke kant hij op moest denken om biodiversiteit te verklaren, maar het stond voor hem wel vast dat de soorten veranderden door degeneratie. Dieren die vroeger groot waren, namen in de loop van de tijd in omvang af. Daarvoor hadden ze veel meer tijd dan de 6000 jaar die christelijke denkers als ouderdom van de aarde aannamen. Publiekelijk meldde Buffon te denken dat de aarde minstens 17.000 jaar oud was. Maar privé dacht hij eerder aan miljoenen jaren. Om problemen te voorkomen heeft hij die gedachte nooit gepubliceerd.