Vragende kinderen (1949) van Karel Appel

Vragende kinderen

In 1949 schildert Karel Appel een wandschildering voor de kantine van het Amsterdamse stadhuis, het huidige Sofitel hotel aan de Oudezijds Voorburgwal. ‘ Vragende kinderen’ heet het werk en later volgden er meer Vragende Kinderen want dat doet hij regelmatig, versies van een thema herhalen. Maar die wandschildering in het stadhuis veroorzaakt een heus schandaal. De gemeente Amsterdam heeft blijkbaar uit waardering voor de jonge kunstenaar de opdracht gegeven voor de muurschildering, maar de ambtenaren die in de kantine hun boterhammetjes nuttigen delen die niet.
De Twistappel, zoals het werk al snel heet, wordt tien jaar lang achter behang verstopt door de rel. De gemeente kan weinig anders; de kantinebezoekers immers zeggen hun eetlust er door te verliezen. Ze vinden het niet alleen te abstract, maar ook barbaars en wreed. Wie het werk nu bekijkt kan het zich vast nauwelijks nog voorstellen, maar toen stonden de kranten er vol van. Karel Appel en de Cobra-groep waartoe hij behoorde hebben eind jaren veertig ook wel wat bewonderaars, maar de fanatieke tegenstanders zijn in de meerderheid.

‘ Het Vrije Volk’ typeert de generatie van experimentele schilders en dichters als ‘knoeiers, kladders, verlakkers’. En het duurt dus niet lang voordat Karel Appel uit Nederland vertrekt Hij vindt zijn vaderland en vooral de kritiek te benepen, protestants en ‘te klein’. Op zijn beurt is hij in die tijd te vrij en tegendraads voor Nederland. Jaren later wordt de muurschildering weer tevoorschijn gehaald achter het behang, maar dan is Appel inmiddels wereldberoemd.

Een gesprek over ‘Vragende kinderen’, over de kapperszoon die als kunstenaar van zichzelf zei: ‘ ik rotzooi maar wat aan’, en over Appel en de Cobra-beweging. Met kusthistoricus Gary Schwartz, en met Willemijn Stokvis die veel boeken schreef de Cobra beweging en die 20 jaar docent moderne kunst was aan de Universiteit van Leiden