Meisje met de parel (circa 1665-1667) van Johannes Vermeer
Meisje met de parel (circa 1665-1667) van Johannes Vermeer" />- Vergroten
Klik hier: Meisje met de parel (circa 1665-1667) van Johannes Vermeer
‘Van Lam Gods tot Victory Boogie Woogie: de vaderlandse geschiedenis in negen schilderijen’ Een zomerserie over de beroemdste werken van de gebroeders van Eyck, Jeroen Bosch, Rembrandt van Rijn, Johannes Vermeer, Adriaan de Lelie, Vicnent Van Gogh, Piet Mondriaan, Karel Appel en Maurits Escher en hun plek in de geschiedenis en de kunst. Afl. 4: Meisje met de parel (circa 1665-1667) van Johannes Vermeer Met de kunsthistoricus Gary Schwartz, de schrijfster Nelleke Noordervliet en kunsthistoricus en Vermeer-kenner Albert Blankert. Presentatie: Michal Citroen en Jos Palm
OVT 25 juli 2010 uur 1 (43 min)
‘Ziet men goed toe, dan zijn het ook geen Hollandse vrouwtjes uit zestienhonderd zoveel, maar gestalten uit een elegische droomwereld, vol rust en vrede. Hun doen is vol geheimnis, zoals men in een droom meent waar te nemen. Het alles is van een ongeëvenaard poëtisch gehalte.
Zo beschreef de historicus Johan Huizinga de vrouwen van Vermeer, de Sfinx uit Delft, zoals hij werd genoemd. Johannes Vermeer werd geboren op 31 oktober 1632, als zoon van een satijnwever, herbergier en kunsthandelaar. Hij volgde zijn vader op, en handelde niet alleen in kunst, maar schilderde ook zelf. En zoals bekend, deed hij dat met succes. Hij stierf evenwel in 1675, net als vele schilderende tijdgenoten, berooid en arm.Zo arm was hij zelfs dat zijn weduwe klaagde dat hij na het Rampjaar 1672 ' bijna niets kon verdienen' en dat hij 'ook de schilderijen waarin hij handelde, met zeer grote schade uit zijn handen had moeten smijten, ter wille van de alimentatie van zijn kinderen.’
We kennen Vermeer natuurlijk van ‘Het straatje’, van Het gezicht op Delft, van het Melkmeisje, en van talloze andere meisjes.Want van de ruim 30 nu nog bekende schilderijen van Vermeer hebben er zestien ' een juffer' al dan niet met haar dienstbode tot onderwerp. En dan kunnen we denken aan: ‘het meisje met de fluit, de zittende virginaalspeelster, de staande virginaalspeelster, de schrijvende vrouw met dienstbode, de kantwerkster, de vrouw met liefdesbrief, en de vrouw met weegschaal. We mogen dus gerust spreken van de meisjes van Vermeer, en het meest beroemd van al die jonge dames is natuurlijk -- mede dank zij de film the girl with the pearl earring -- het meisje met de parel, ‘de Hollandse Mona Lisa' .
Van dit meisje weten we evenwel heel weinig. Ze was waarschijnlijk, net als de andere juffers, een meisje uit de hogere burgerij. En ze heeft net als de andere meisjes ogenschijnlijk alle tijd van de wereld. Want als er iets opvalt aan de meisjes van Vermeer is het dat ze in een gedroomde binnenwereld leven. Vanuit besloten huiskamers schrijven ze brieven (liefdesbrieven) spelen ze luit, staren ze naar hun sieraden of lonken ze bescheiden naar de toeschouwer.
Vermeer wordt wel de schilder genoemd van de burgerdeugd, van huwelijk, huis en haard. Dat was hij ook, maar dan vooral van een gedroomde bijna zinnelijke binnenwereld vol vrouwen, die zoals een van de gasten van da aflevering over Vermeer zegt, ' aan de pil geweest moeten zijn'. Want ze hadden kennelijk niets aan hun hoofd, behalve hun eigen schoonheid en dromen.
